Тамара Лісіцкая стала па-сапраўднаму вядомай беларускай телевядучай, калі больш за 5 гадоў назад з'явілася на восьмым канале ў аўтарскай праграме "Foxy-music" (вы здагадаліся, што тут гульня словаў – "fox" – па-ангельску "ліса"). Шматлікія, і ў тым ліку будучы муж Тамары, тады падумалі, што гэта, мусіць, расейская перадача. І нядзіўна: настолькі не па-беларуску тэлевізійна глядзелася абаяльная маладая вядучая з сэксуальнай зьнешнасьцю, добра пастаўленым голасам і поўнай раскаванасьцю перад камэрай. Не, яна не дурэла, як раньняя Ларыса Грыбалева, нібы ўпершыню ўбачыўшы аб'ектыў, і не дэманстравала відавочна дэбільныя манэры, як, да прыкладу, расейскія MTV-вядучыя. Тамара магла сядзець перад камэрай з задранымі вышэй галавы нагамі, але пры гэтым заставацца заўсёды загадкавай, жаноцкай і панаднай.
Пазьней была спроба, і досыць удалая, зрабіць сьвецкія навіны на БТ у праграме "На ноч глядя".
Увосень 1996 года Лісіцкая зьдзівіла ізноў – яна апынулася першым добрым беларускім кліп-мэйкерам. Яе кліп "Лявонам", зьняты за адзін дзень, апынуўся на першым мейсцы "Музычнай абоймы" у лістападзе 1996 і трымаўся два месяцы. Але доўга на БТ такія людзі не жывуць. Эратычны телевобраз Тамары растварыўся дзесьці ў Маскве, і толькі нядаўна яна ізноў з'явілася на родным восьмым канале ў реанімаванай праграме "Foxy-musiс" і ў начным эфіры Альфа-радыё.
Я пагутарыў з Тамарай Лісіцкай, седзячы зь ёй позна ўвечары ля ганка, дзе яна рыхтавалася да начнога эфіру.
– На тэлебачаньне ты прыйшла не выпадкова?
– Першы раз я патрапіла ў тэлевізар у трэцім клясе са школьным хорам. Ну а далей, дзякуючы майму зьнешнему выгляду – экзатычнаму васпаватаму, высілкам мамы і рэжысэра Веры Руцкой – пайшло паехала. Вера Руцкая залічыла мяне да сабе ў падапечныя, і я ў школе не вучылася, а вяла розныя дзіцячыя праграмы. Была афіцыйнай юнай асобай БТ. Ясная справа, потым журфак, паралельна радыё. Была такая праграма "Романтики". У ёй Хрусталёў пачынаў і нават Хабараў з НТВ.
У 19 гадоў была рэдактарам у часопісе. Адтуль прама на радыё "Бі-Эй". Так што ў мяне магутная загартоўка.
– Тым не менш, цябе з тэлебачаньня выгналі. Чаму?
– Вядома, на тое былі падводныя плыні, але афіцыйны чыньнік – мы не афармлялі эфірныя папкі. Нам, натуральна, было не да папер: здараліся моманты, калі прывозілі праграму практычна да эфіру або сканчалі мантаваць за тры хвіліны да выхаду на экран. Мы, сапраўды, былі не арганізаваны, але толькі таму, што імкнуліся шмат здымаць, і апэратыўна.
– Вось ужо чаго не хапае БТ! Ну а Масква? Чым ты там займалася? Гэты пэрыяд у тваёй працы застаўся цалкам па-за аглядам. Ніхто не мог сказаць, дзе Лісіцкая, і што яна там робіць.
– Таму што я зьбіралася з'ехаць у Маскву назаўжды, а не намервалася страляць па Менску нейкімі праграмамі. Пачынала там цяжка. Цалкам банальна тэлефанавала, здабывала тэлефоны рэдактараў ізноў тэлефанавала. Мне адказвалі: прыязджайце, будзем глядзець. Узялі ў праграму Андрэя Разбаша "Час-Пик". Тады ён быў генэральным прадусарам тэлекампаніі ВИД. Акрамя "Часа-Пик" я працавала над рознымі дробнымі кліпамі, рабіла дэманстрацыйныя фільмы.
– А твой прафэсійны ўзровень падышоў ВИДу?
– Мой узровень падыйшоў. Я прысутнічала на шматлікіх мантажах спачатку як стажор, і калі мне давалі нешта склеіць, я глядзела, што ж зрабілі да мяне. Гэта было так "добра"! Потым Разбаш усё лаяў. Крычаў, зразумела, на мяне, таму што я адказвала ў той момант за прадукцыю. І я перарабляла. Так цягнулася даволі доўга, пакуль я не пачала працаваць самастойна. ВИД выдаў мне кватэру, праўда, пустую цалкам. У ёй, пакуль я там жыла, пабывала, мусіць, палова менскага насельніцтва.
– Ці стала гэтая праца добрай школай?
– Там, вядома, працуюць прафэсіяналы, але таму, што яны не маюць канкурэнцыі, яны не прагрэсуюць. Таму не магу сказаць, што на прафэсійным узроўні ў мяне з'явілася нешта. Хутчэй наадварот – нешта было страчана. А набытае я не магу тут ужыць па розных чыньніках.
– Чаму ты сышла з ВИДу?
– Быў крызіс, вядомы ўсім (фінансавы крызіс жніўня 1998 – М.Г.) Усіх ліхаманіць, усе разьбегаюцца, перабягаюць на іншыя каналы – карацей, вар'яцкае становішча. Нас выстаўляюць за дзьверы, нават не растлумачыўшы чаму. Не падаўжаюць пропускі і ўсё: нашыя паслугі не патрэбныя. Хоць мае сувязі там і не згубленыя, але каб у Маскве працаваць, там трэба жыць.
Пасьля ВИДа я каля года заставалася ў Маскве: рабіла штодзённую праграму "Клипса", працавала на РТР у перадачы "Доброе утро, Россия". Бачыла ўсіх зорак расейскіх. Шмат на што нагледзелася.
– А што запомнілася?
– Ну, напрыклад, здымалі "Чай вдвоем". Хлопцы доўга і старанна сьпяваліся, і мы раптам зразумелі, што яны не ўмеюць сьпяваць.
Прыйшоў Пенкін і пачаў дзікі скандал з-за таго, што халоднае крэсла.
Або "Манго-Манго". Спазьніліся на дзьве гадзіны. Камэра ўжо з'ехала кудысьці здымаць, і мне прыйшлося затрымаць іх, каб яны не сыйшлі, паіць іх півам, а потым абмалёўваць іх і ўласны сілуэты фламастэрам на белай сьцяне.
Была Ларыса Доліна з новым мужам, апынулася, што яна ніжэй мяне ростам.
А вось сьпявачка Натальля Лагада з'явілася ў асяроддзі чатырох голеных мужыкоў, яны прынесьлі два велізарных плаката – на адным былі напісаныя пытаньні, на іншым адказы. Да іх ніяк не даходзіла, што вядучы сам задае пытаньні. Найменшае адхіленьне ад тэксту плаката – і яны тут жа спынялі запіс. Такое ў маёй практыцы здарылася ўпершыню.
Але самае вясёлае было на здымках "Часа-Пик". Разбашу перад кожным эфірам давалі сьпіс непажаданых пытаньняў, але ён рабіў усё па-свойму. Перад эфірам Леонцьева дзяўчына-аўтар, якая доўга працавала са сьпеваком, настойліва раіла Разбашу не задаваць пытаньняў аб прыхільніцах. У папцы была адна фатаграфія, дзе Леонцьеў – у грыме Ісуса Хрыста для спроб у рок-опэры. Ён тады адмовіўся ад ролі, бо вельмі набожны. Прасілі здымак не паказваць, каб лішні раз не траўміраваць сьпевака. Натуральна, Разбаш перш за ўсё спытаў аб прыхільніцах. Леонцьев неяк адказаў. Але тады Разбаш паказвае фота і пытае: "А ці не здаецца, што вам бы больш падышла ролю дэмана?" Можаце сабе прадставіць рэакцыю Леонцьева?
Быў пацешны выпадак, калі прыйшла Людміла Зыкіна. У яе падчас здымкі адклеілася вейка. Жудасны для апэратара момант – адклеілася вейка і вісіць на воку. Я трымаю Разбаша ў кадры, а ў гэты час грымёрша сутаргава папраўляе грым. Як толькі ўсё гатова, мы перакладаем камэру на Зыкіну. Вейка пачынае адвальвацца, мы ізноў перамыкаемся на вядучага. Я уразілася таму, як мужна паводзіла сябе Зыкіна. Яна наогул ніяк не адрэагавала на гэтую бяздольную вейку. Яе самавалоданьне выклікала ў мяне павагу.
– Ці жадалася вяртацца ў Менск?
– Я б ў Маскве працавала і далей, але вось медыцынскае абслугоўваньне не бясплатнае, а лімітчыкаў там неяк не прывітаюць. На восьмым месяцы цяжарнасьці я не была ўпэўненая, што ў нейкі момант патэлефаную ў хуткую, і мяне забяруць. Я правільна зрабіла, што вярнулася ў Менск. Літаральна праз некалькі дзён пасьля прыезду патрапіла ў лякарню. Праўда, у мяне нейкі час быў незразумелы пэрыяд, таму што я амаль ні з кім не падтрымлівала адносін, пакуль была ў Маскве. Сядзела без працы і нават тэлевізар не ўключала, таму што мне было страшна: ОРТ не магла бачыць, БТ не жадала глядзець. Я не ведала, што тут ёсьць наогул. Ужо пасьля нараджэньня дзіцяці шпацыравала з калясачкай і пачула "Альфа-радыё". Вырашыла пайсьці туды, бо шмат каго і раней ведала.
– Але ж і "Foxy-music" ты ізноў вядзеш.
– Так, але гэта ўжо не тая праграма. Абсалютна іншая. У ранейшым выглядзе яна ўжо не можа быць. Проста круціць кліпы зь перабіўкамі – непапулярны жанр. Хоць такога фармату праграм усёткі шмат.
– А дзе табе цяпер цікавей, на радыё або тэлебачаньні? Пытаю, таму што заўсёды лічыў: на экране ты выйграеш у параўнаньні з ды-джэйствам. Ці зьбіраешся зноў зрабіць нешта гучнае на беларускім тэлебачаньні?
– Жадаецца нейкую манумэнтальную праграму рабіць, якую будуць глядзець і слухаць, але... Тут – тупік. Дзе такую праграму рабіць? Ды і сама ўжо перегарэла. Каманду сабраць таксама не магу. Хоць з Хрусталёвым плануем праэкт – "Сам себе репортер". Можа і атрымаецца. А самастойна ўсё пачынаць няма здароўя.
– Пра здароўе ты дарма.
– Мабыць, і дарма. У мяне муж музыка. Мы задумляем грандыёзны музычны праэкт. Можа, станем супэр-сьпевакамі. Прозу пачынаю папісваць. Мічурыны мы ці не? Вынайдзем што-небудзь!
Ну а радыё – добрая штука. Тут цікава. Узровень тут эўрапэйскі. Наогул шмат што ў добрым плане зьмянілася за тры годы ў Менску, хоць горад і на 20% не выкарыстоўвае творчы патэнцыял. Я разумею, што сядзець і пальцам паказваць, каму і што рабіць, не атрымаецца. Да канца жыцьця прыйдзецца скакаць і варушыцца. Такая вось мая выснова.
Міхась Галдзянкоў
http://www.open.by/
