РОДНЫЯ ВОБРАЗЫ Вобразы мілыя роднага краю,               
Смутак і радасьць мая!..
      
 
Якуб Колас
    Галоўная      Слоўнікі           Спасылкі      Аб сайце       Кірыліца      Łacinka    
Тлумачальны слоўнік
Пошук слова:
Як карыстацца тлумачальным слоўнікам
УСЁ
А
Б
В
Г
Д
Е
Ё
Ж
З
І
Й
К
Л
М
Н
О
П
Р
С
Т
У
Ф
Х
Ц
Ч
Ш
Э
Ю
Я
АА АБ АВ АГ АД АЕ АЖ АЗ АЙ АК АЛ АМ АН АО АП АР АС АТ АУ АЎ АФ АХ АЦ АЧ АШ АЭ
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 ... 83
Ад (ада)
прыназоўнік
1. Указвае на зыходны пункт чаго-н. Адысці ад агню. Ад Мінска да Брэста. Ад галавы да пят.

2. Указвае на крыніцу чаго-н. Даведацца ад настаўніка.

3. Указвае на непасрэдную сувязь з чым-н., з якой-н. дзейнасцю. Рабочы ад станка. Людзі ад навукі.

4. Указвае на цэлае, якому належыць частка. Крошкі ад хлеба. Ножка ад крэсла.

5. Указвае на што-н., ад чаго пазбаўляюцца, што ліквідуецца, накіраванае супраць чаго-н. Ачысціць ад пылу. Схавацца ад спякоты. Лекі ад хваробы.

6. Указвае на прычыну, падставу чаго-н. Плакаць ад гора. Вясёлы ад шчасця.

7. Указвае на другі прадмет, які супрацьпастаўляецца першаму. Трэба адрозніваць дабро ад зла.

8. Ужыв. пры абазначэнні даты дакумента. Загад ад 10 мая.

9. У выразах: год ад году, час ад часу, дзень ада дня і пад. ўказвае на часавую паслядоўнасць.
Ад (ада)
прыстаўка
1. Утварае дзеясловы са знач.: а) канца, спынення, кан- чатковага выканання дзеяння. напр. адпрацаваць, аддзяжурыць, адгрымець, адказнасць; б) устаранення чаго-н., рух убок, напр. адклеіць, адштурхнуць, ад'ехаць; в) інтэнсіўнасці дзеяння, напр. адмабілізаваць, адпрацаваць, адсцябаць; г) давядзення да непажаданага стану, напр. адтаптаць, адсядзець, адляжаць; д) з марфемай «цца» — дзеяння, учыненага з мэтай ухілення ад чаго-н., напр. адпісацца, адкараскацца; е) з марфемай «цца» — заканчэння працяглага дзеяння, напр. адваявацца, адбіцца.

2. Утварае назоўнікі са знач. аддалення, напр. адгалосак.

3. Утварае прыметнікі са знач. утварэння, паходжання ад чаго-н., напр. аддзеяслоўны, адыменны.

4. Утварае прыслоўі, напр. адгэтуль, адусюль.
Ад'езд
назоўнік | мужчынскі род
Адпраўленне ў дарогу. У дзень ад'езду. А. дэлегацыі.
Ад'ездзіцца
дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне
Тое, што і ад'ездзіць (у 2 знач.). Мы ўжо ад'ездзіліся, няхай цяпер другія ездзяць.
Ад'ездзіць
дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне
1. Праездзіць некаторы час. Машына ад'ездзіла 20 гадоў.

2. Перастаць ездзіць куды-н. Я сваё ад'ездзіў.
Ад'есці
дзеяслоў | закончанае трыванне
1. Адкусіць, адгрызці. Кот ад'еў галаву рыбіны.

2. Скончыць есці (размоўнае). У вас адпелі — у нас ад'елі (прымаўка). || незакончанае трыванне: ад'ядаць.
Ад'есціся
дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне
1. Паправіцца, пасыцець ад добрай яды; адкарміцца. Кабан ад'еўся.

2. Наесціся чаго-н. удосталь. Ад'еліся за лета яблыкаў і груш. || незакончанае трыванне: ад'ядацца.
Ад'ехацца
дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне
Тое, што і ад'ехаць (у 1 знач.). || незакончанае трыванне: ад'язджацца.
Ад'ехаць
дзеяслоў | закончанае трыванне
1. Паехаўшы, аддаліцца на нейкую адлегласць. А. ад сяла кіламетраў пяць.

2. Паехаць куды-н., пакінуць дом (горад, вёску і пад.). А. на поўнач.

3. Зрушыцца з месца, адсунуцца (размоўнае). Засаўка ад'ехала. || незакончанае трыванне: ад'язджаць.
Ад'юнкт
назоўнік | мужчынскі род
1. Аспірант вышэйшых ваенна-вучэбных устаноў.

2. У дарэвалюцыйнай Расіі і ў Заходняй Еўропе: малодшая навуковая пасада ў некаторых навуковых установах, а таксама асоба, якая займае гэту пасаду.
2009–2019. Беларусь, Менск.