RODNYJA VOBRAZY Vobrazy miłyja rodnaha kraju,               
Smutak i radaść maja!..
      
 
Jakub Kołas
    Hałoŭnaja      Słoŭniki           Spasyłki      Ab sajcie       Кірыліца      Łacinka    
Janka Kupała
Daviedka
Kantekstny tłumačalny słoŭnik
Niezaležnaja dziaržava j narod
...
        Kali my zirniem u niadaŭniuju minuŭščynu vialikich dziaržaŭ, jak, napr., carskaja Rasija, impieratarskaja Niamietčyna i inš., a taksma kali voźmiem za prymier ciapierašnija niekatoryja dziaržavy, choć by-Anhliju, Japoniju i im padobnyja, to my bačym adno, što hetyja dziaržavy u svaim impieryjalistyčnym i militarnym usiozništažajučym pachodzie mieli adnu jarka zarysovanuju metu-heta zahrabić jak najbolej pad svajo karšunovaje kryło čužych małych narodaŭ i padniavolić ich svajoj nacyi, svajomu dziaržaŭnamu pravaparadku.
        Hetak Rasija padniavoliła sabie ahniom i žalezam słabiejšyja susiednija narody, pačynajučy ad manhołaŭ, kaŭkazcaŭ, finaŭ, litvinaŭ i kančajučy słavianami-palakami, ukraincami, biełarusami i inšymi. Toje samaje rabiła Niamieččyna z palakami, elzascami dy ŭsialakimi zamorskimi kałonijami. Taksama Anhlija žaleznymi abcuhami trymała pry sabie Irłandyju, afrykanskija narody i h.d.
        Nie pytalisia hetyja ŭsiemahutnyja dziaržavy, ci zavajovanyja imi słabiejšyja narody chočuć ich, skazaŭ by, voŭčaj apieki, ci nie. Dužyja, nie pytajučysia, zabirali ŭ słabiejšych usio, što mahli zabrać, a davali im, nie pytajučysia, toje, čaho jany nie zaŭsiody chacieli prymać. Zabirali ŭ padniavolenych narodaŭ ich dabro, zabirali ich synoŭ i hnali na kryvavy boj za ehaistyčnyja vialikadziaržaŭnyja mety. A davali, hvałtam nakidali im svaje tak zvanyja “kultury”, pry pomačy jakich dušyli ŭ padniavolenych narodaŭ ich nacyjanalnyja asablivaści, ich vieru, praŭdu…Pryščeplivali im z małych dzion dumku, što nie prava panuje nad siłaj, a siła nad pravam.
        Prymieram takoha ździeku, takoha źnievažańnia dužejšym słabiejšaha moža słužyć dobra ŭsim nam znajomaja carskaja Rasija. Stahnaŭ tataryn, hruziniec, fin, palak, ukrainiec, biełarus. Stahnała ŭsia”russkaja” ziamla, šalona pjanaja, razbušavanaja, zachlipajučysia “čyrvonym śmmiecham”, rasiejskaja impieryja, mahutnaja zakovanymi narodami, zahrablenymi čužymi dziaržavami. “Byt po siemu”, kazaŭ Pietrahrad, i…było.
        I voś kali ŭdumacca ŭ usio heta, to my bačym, što kožnaja takaja dziaržava, jakaja na rachunak čužych ziamiel choča pašyryć svajo panavańnie, nikoli nie budzie spryjać dla naroda hetych zabranych ziamiel. I jakimi pryhožymi ni prykryvalisia b słovami vialikadziaržaŭnyja nacyi, što ŭ ich jość ci tam budzie zaviedzienaje niejkaje raŭnapraŭje dla ŭsich nacyjanalnaściejo,-usio heta budzie padman.
        Tolki tyja, što vyzvalajucca z-pad čužoj niavoli, dziaržavy zmohuć ušanavać prava tak zvanaj mienšaści nacyjanalnaj, bo jany na svaich plačach vyniesli čužy zdziek i panižeńnie. Da hetaha daviała doŭhaja praktyka histaryčnaha razvićcia narodaŭ i dziaržaŭ.
        Kinuty niadaŭna amierykanskim prezidentam łozunh-mir na asnovie samaaznačeńnia narodaŭ-nie byŭ vydumany tak sabie. Dumka heta ŭžo daŭno žyła i razvivałasia ŭ cełym śviecie, i za svaju niezaležnaść šmat małych narodaŭ vajavała ci to słovami, ci stallu. Uziać choć by buraŭ: ceły hod hety maleńki narod mučyŭ svaim žadańniem niezaležnaści vialikuju Anhliju.
        I voś my, biełarusy, havoryčy ab svajoj dziaržaŭnaj niezaležnaści, nie pavinny abychodzić moŭčki taho badiučaha pytańnia, jak heta my, atrymaŭšy svaju dziaržaŭnaść, budziem mierkavacca z čužymi nam pa nacyjanalnaści ludźmi, jakija žyvuć na biełaruskaj ziamli.
        Užo adno toje, što my damahajemsia być sami haspadarami tolki taho abšaru, dzie žyvuć biełarusy ŭ jaho etnahrafičnych miežach,-užo heta davodzić, što my padniavolić nikoha nie dumajem.
        Budučy dahetul padniavolenymi i paspytaŭšy. Što za smak hetaje padniavolle, samo saboj razumiejecca, nam i ŭ dumku nie pryjdzie zaprahać kaho b to ni było, žyvučaha na našych zahonach, u padniavolnaje jarmo.
        Tyja ščyryja demakratyčnyja dumki, łunajučy jasnymi krasami pa cełym śviecie, ab voli, roŭnaści, bratačnaści, badaj, najhłybiej zapali i zapadajuć u našy harotnyja dušy i serdcy. Bo ci ž znojdziecca na sviecie bolej demakratyčny pa svajoj pryrodzie i ŭžyŭčyvy narod, jak narod biełaruski? Sama natura, sama jaho historyja stalećciami hetakim užo vyhadavała.
        U našym kraju šmat žyvie palakaŭ, rasiejcaŭ, žydoŭ, tataraŭ. Lepšyja z hetych ludziej daŭno pryjšli da pierakanańnia, što svabodnyja biełarus u svajoj niezaležnaj dziaržavie budzie kudy prychilniej adnosicca da ich, čymsia biełarus, padniavoleny čužyncami. U niavolnika zaŭsiody jość bolš pomsty, nianaviści k druhim, čymsia ŭ čałavieka volnaha.
        Dziela hetaha voś prava nacyjanalnaj mieńšaści pavinna stajać u nas naraŭnie (praparcyjanalna) z pravam našaj biełaruskaj bolšaści. Kožny hramadzianin našaha kraju pavinien karystacca i z roŭnaj pašanaj, z roŭnaj u vačach prava śvietu.
        Va ŭsich dziaržaŭnych i hramadskich ustanovach, pačynajučy ad dziaržaŭnaha sojmu i nacyjanalnaha vojska i kančajučy miascovymi i vałasnymi samaŭradami,-pavinny mieć svajo miesca i nacyjanalnaja mienšaść, razumiejecca, jak užo i zaznačana, praparcyjna biełaruskaj bolšaści.
        U volnaj, niezaležnaj Biełaruskaj dziaržavie nie pavinna być “ni elina, ni iudzieja”
        Usie roŭnyja pierad dziaržaŭnaj uładaj, usie roŭnyja pierad pravam i zakonam, usie volna razvivajuć svaju nacyjanalnuju kulturu i samabytnaść, kirujučysia ŭ svajoj hramadzianskaj pracy dabrabytam ahulnaj Baćkaŭščyny Biełarusi.

Padabajecca     Nie padabajecca
2009–2020. Biełaruś, Miensk.