О любоў мая, Беларусь!
Над туманным начным стаўком
Пралятае самотная гусь,
Разразаючы люстра крылом...
Уладзімір Караткевіч
Родныя вобразы
уваход      СЂСЌРіiстрацыя
 
  Р“АЛОЎНАЯ     РђР РҐРђР†Р§РќРђРЎР¬Р¦Р¬     Р–ЫВАПІС     Р”РџРњ     Р’ЕРШЫ     Р›Р†РўРђР РђРўРЈР Рђ     Р‘ІЯГРАФІІ     Р¤РћР РЈРњ     РЎРџРђРЎР«Р›РљР†  
пошук

  
 С„ота(2)
 Р»С–таратура(2)
 РїСЂР°РіР»СЏРґ
Р’РѕРґРіСѓРєС–(0)
Франьцішак РђР»СЏС…РЅРѕРІС–С‡
Вялікі беларускі драматург, празаік, публіцыст.
 
Годы жыцця: 1883-1944
Месца нараджэння: Р’ільня
Біаграфія: 

Франьцішак Аляхновіч нарадзіўся 9 сакавіка 1883 г. у горадзе Вільні ў сям'і музыканта.

Вучыўся Сћ віленскай гімназіі, С…С–РјС–РєР°-тэхнічнай школе, Драматычнай школе (Кракаў), школе Музычнага таварыства (Варшава).  

Р— 1904 Рі. езьдзіў РїР° Польшчы Р· вандроўнай тэатральнай трупай. РЈ 1908 Рі. РІСЏСЂРЅСѓСћСЃСЏ Сћ Вільню, працаваў рэпарцёрам Сѓ польскіх газэтах. Выдаваў гумарыстычны часопіс «Пэркунас», Сѓ СЏРєС–Рј зьмясціў антыцарскі артыкул. Быў прыцягнуты РґР° адказнасьці, але ўцёк Сѓ Галіцыю, РґР·Рµ іграў Сѓ розных тэатрах.  

У 1913 г. (пасьля амністыі з нагоды сьвяткаваньня 300-лецьця дома Раманавых) вярнуўся ў Вільню.

Але Р·Р° антырэлігійны выпад Сѓ тым жа артыкуле быў прыгавораны РґР° РіРѕРґР° турэмнага зьняволеньня. Выйшаўшы РЅР° волю, працаваў мулярам, пажарным, настаўнікам, наладжваў тэатральныя прадстаўленьні.  

РЈ 1918 Рі. прабраўся праз лінію фронту Сћ Менск. РЈ 1919—1920 РіРі.— дырэктар С– галоўны рэжысёр менскага «Беларускага тэатра».  

3 1920 Рі. жыў Сѓ Вільні. РЈ 1921—1923 РіРі. рэдагаваў газэту «Беларускі Р·РІРѕРЅВ».  

РЈ 1926 Рі. нелегальна перайшоў Сѓ БССР С– хутка быў арыштаваны С– сасланы РЅР° 10 РіРѕРґ РЅР° Салавецкія астравы.  

У 1933 г. быў абменены ўладамі на заходнебеларускага палітвязьня Б. Тарашкевіча. Вярнуўся ў Вільню, выступаў у польскай газэце «Слова» з артыкуламі аб беларускім тэатры і драматургіі.

У час нямечкае акупацыі рэдагаваў тыднёвік «Беларускі голас» (1942—1944).

3 сакавіка 1944 г. забіты невядомымі на кватэры ў Вільні.


У друку пачаў выступаць з 1917 г. (газэта «Гоман») як драматург, празаік, паэт, публіцыст. Супрацоўнічаў таксама ў газэтах і часопісах «Беларускае жыцьцё», «Грамадзянін», «Рунь». Асобнымі выданьнямі выйшлі п'есы «Калісь», «На вёсцы», «Страхі жыцьця» (усе — Вільня, 1919, апошняя пастаўлена ў 1918), «Цені» (1920, пастаўлена ў 1919), «Заручыны Паўлінкі» (Вільня, 1921, пастаўлена ў 1918), «Няскончаная драма» (Вільня, 1922), «Птушка шчасьця» (пастаўлена ў 1920), «Шчасьлівы муж» (Вільня, 1922), «Пан міністар» (Вільня, 1924), «Дрыгва» (Вільня, 1925), казка ў 1 акце для дзяцей «У лясным гушчары» (Рыга, 1932, пастаўлена ў 1917).

РЈ зборніках, пэрыядычным РґСЂСѓРєСѓ апублікаваны Рї'есы, драматычныя абразкі «Манька», «Чорт С– баба» (пастаўлена Сћ 1918), «Базылішак», «Перад сьвятам», «На Антокалі» (СѓСЃРµ Сћ 1918), «Дзядзька РЇРєСѓР±В», «На вёсцы» (абедзве Сћ 1919), «Лес шуміць» (1920), «Бутрым Няміра» (1918, пастаўлена Сћ 1918), «Круці РЅС– круці, Р° трэба памярці» (пастаўлена Сћ 1943).  

Напісаў аповесьці «Пісьмы да яе» (газэта «Гоман», 1918), «Страшны суд» (часопіс «Новы шлях», 1944). Дасьледаваньне «Беларускі тэатр» (Вільня, 1924), кнігу ўспамінаў «У кіпцюрох ГПУ» (Вільня, 1937).

Дадаў PL 22.09.2009