РОДНЫЯ ВОБРАЗЫ Вобразы мілыя роднага краю,               
Смутак і радасьць мая!..
      
 
Якуб Колас
    Галоўная      Слоўнікі           Спасылкі      Аб сайце       Кірыліца      Łacinka    
Янка Купала
Вершы
Кантэкстны тлумачальны слоўнік
Канюх
Паданьне
Ёсьць, браткі мае вы, у нашым народзе
З даўнейшага часу паданьне адно, –
Зь дзядоў на унукаў ідзе, пераходзе,
I мне гэтаксама дайшлося яно.
 
Навукі паданьне, ой, шмат захавала
Для грэшных, трусьлівых і цёмных людзей,
Ў ім бачым, што шчасьця зазнае той мала,
Хто праўды ня хоча пазнаці бардзей.
 
Гадоў таму многа, бязь ліку, бязь меры, –
За часу, калі сатвараўся наш сьвет,
Былі ужо створаны людзі, і зьверы,
І птушкі-пяюхі усякіх прымет.
 
І людзі ўжо мелі усё, што хацелі:
Даліны, і горы, і поле, і луг;
Лясы ўжо шумелі, дзярны зелянелі,
I пекна, і міла было ўсё ўвакруг.
 
Адной толькі рэчы яшчэ не хапала:
Ні каплі вады на зямлі не было;
Праз гэта было бяды, плачу нямала, –
Усё піць хацела, што толькі жыло.
 
Ўсе сталі зьбірацца і радзіцца з гора,
Як гэтай пазбыцца вялікай бяды, –
Аж сам Бог, урэшце, усім так гавора:
«Я вас навучу, як дастаці вады.
 
Ваду вы мець будзеце цягам навекі;
Зьбярыцеся разам, хто жыў на зямлі,
I ямы капайце на студні, на рэкі,
А толькі к рабоце усе каб ішлі!
 
I помніце: кожны, хто з вас астанецца,
Ня выйдзе у гэтай супольнай бядзе, –
Піць, піць будзе вечна такому хацецца,
I ён жа ня знойдзе вадзіцы нідзе!»
 
Вот рвуцца да працы агромністай людзі,
I зьверы, і птушкі, і кожны жучок;
I цяжка працуюць, зрываючы грудзі,
Капаюць, цягаюць жвіровы пясок.
 
Ну! Будзе ім добра: дастануць вадзіцы,
Больш сохнуць ня будуць, як сохнуць цяпер;
Вот зробяць азёры і рэкі, крыніцы
І студні, а к студням – і зруб, і асьвер!
 
Але хоць так шчыра паслухалі Бога
Усе і за працу узяліся ўсе,
Канюх адзін толькі ня робіць нічога,
Ён гульма гуляе, к рабоце ня йдзе.
 
Убачыў Бог гэта з высокага неба,
Пазваў канюха і гавора тады:
«Няўжо ж піць ніколі табе не патрэба?
Чаму не працуеш, дастаць каб вады?»
 
«Я піць не хачу! – так канюх кажа Богу. –
А як захачу, дык нап’юся расы».
I тут ён пусьціўся назад у дарогу,
Аж енкнуў віхор, зашумелі лясы.
 
А зь неба грамлівы ўсьлед голас раздаўся:
«Навекі ты будзеш жыць толькі расой!
I хоць бы ты млеў і з жыцьцём расставаўся, –
«Піць, піць!» – будзеш клікаць ты летняй парой!»
 
Вот скончана праца, найшліся крыніцы,
I мора бушуе, і рэчка бяжыць;
Хто колькі захоча, нап’ецца вадзіцы,
Адзін канюх просіць, лятаючы, піць.
 
Жалобна ён просіць так, як бы клянецца,
Як моліцца Богу, каб грэх дараваць,
I толькі часамі расіцы нап’ецца,
А самай жарой мусіць ён усыхаць.
 
Крычыць ён так, як бы людзям для навукі,
Што боская кара ўсіх мусіць спаткаць
Тых, хто, баючыся цярпеньня і мукі,
Ня хоча па праўдзе для ўсіх працаваць.
 
Дык ведайце ж, браткі, хто к працы вялікай
З вас рук прылажыць не захоча сваіх, –
Такому Бог скажа: «Піць!» цэлы век клікай
I будзь праклінаны ад брацьцяў сваіх».
 
[1905–1907]
 
 
 
 
Падабаецца     Не падабаецца
2009–2019. Беларусь, Менск.