РОДНЫЯ ВОБРАЗЫ Вобразы мілыя роднага краю,               
Смутак і радасьць мая!..
      
 
Якуб Колас
    Галоўная      Слоўнікі      Гасьцёўня      Спасылкі      Аб сайце       Кірыліца      Łacinka    
Янка Купала
Вершы
Кантэкстны тлумачальны слоўнік
Табе, правадыр...
Хай смутак вачэй тваіх добрых ня росіць  
Ці сонейка захад, ці сонейка ўсход...
3ь пісьма беларускага
народа вялікаму Сталіну

Табе, правадыр, мае песьні і думы,
I шчырыя шчырага сэрца парывы!
Бо хто калі сьніў, ды і хто калі думаў,
Што буду я вольны, што буду шчасьлівы.
 
Бо хто калі думаў, што я жыці буду,
Як птушка, як вецер над нівай квяцістай,
I дзівам дзівіцца вялікаму цуду,
Што вокал мяне так цуднее ўрачыста.
 
Што ты, правадыр, нібы яснае сонца,
Мне вочы адкрыеш на землі і неба...
Сьвяціся ж ты, сонца, ў маё век аконца!
Вітаю цябе я і сольлю, і хлебам!


Выходзяць на поле плугі,
Узьнімаюць плугі дзірваны.
Ні пана няма, ні слугі,
Ня гоняць народ бізуны.
 
Зярняты свабодны сявец
3ь сяўні сее ў пульхны загон.
Махае касою касец,
Пазбыўшы галодны прыгон.
 
Шасьцяць у калосьсі сярпы,
Сьцяною дабро залягло,
Кладуцца снапы у снапы, –
Такога жніва не было.
 
Зьвініць песьня ў полі, зьвініць,
Уторыць сярпу і касе,
Бурліцца вадзіца з крыніц,
Купаецца сонца ў расе.
 
Цьвіце, каласіцца мой край,
Ці сонейка захад, ці ўсход.
Сьпявай, маё шчасьце, сьпявай!
Сьпявай, беларускі народ!

*


Табе, правадыр, мае песьні і думы,
I шчырыя шчырага сэрца парывы!
Бо хто калі сьніў, ды і хто калі думаў,
Што буду я вольны, што буду шчасьлівы.
 
Зірнуць жа на годы, на час мой мінулы,
На край, адкуль веяла цемрай, трывогай,
Дзе люд катавалі ўраздроб і агулам,
Дзе блукала крыўда ўтаптанай дарогай.
 
Туман засьцілаў людзям душы і вочы,
3 туманаў тырчэлі гарбатыя плечы.
I думаў – канца не дазнаць гэтай ночы,
I думаў – ня зьведаць шляхоў чалавечых.


Ты, мудры, прыйшоў, правадыр, –
Апалі туманы, імгла,
Па сьвеце і ўдоўжкі, і ўшыр
Шчасьлівая слава пайшла.
 
З туманаў, зь імглы, зь цемнаты
Паўстала краіна мая,
А быў жа туман той густы,
Была ж доля – злая зьмяя!
 
Паўстала радзіма. Замок
Няволі зламала навек,
Надзела з пралесак вянок
I сьлёзы сагнала з павек.
 
Глядзіш – для яе, маладой,
Ткуць кросны атласы, шаўкі,
Паважнаю ходзіць хадой,
Шуршаць залатыя пяскі.
 
Цьвіце, каласіцца мой край.
Ці сонейка захад, ці ўсход,
Сьпявай, маё шчасьце, сьпявай!
Сьпявай, беларускі народ!

*


Табе, правадыр, мае песьні і думы,
I шчырыя шчырага сэрца парывы!
Бо хто калі сьніў, ды і хто калі думаў,
Што буду я вольны, што буду шчасьлівы.
 
Што гэткае ўстане жыцьцё прада мною
Маё і маёй раскаванай радзімы,
Што справы тваіх дум адна за адною
Так зьменяць удала мне вёснамі зімы!
 
Глядзяць мае вочы і вокала бачаць,
Як дзіва за дзівам ідзе ў нашы хаты,
I слухаюць вушы гул песень юначых,
I цешыцца сэрца зь вялікага сьвята.


Іскрыцца пад молатам сталь,
А молат ня біў так калісь.
А гордыя сокалы ўдаль!..
А гордыя сокалы ўвысь!..
 
Па моры плывуць караблі,
Плывуць паміж рыфаў і скал.
А рэчкі іначай ляглі,
А лёг за каналам канал.
 
Дзе вечная пустка была,
Там горад паўстаў і расьце,
А стужкай чыгунка лягла,
Дзе ўчора стаяў лес яшчэ.
 
Агні, аганькі, дзе зірнеш, –
Ня страшны канавы і вір...
То сьвецяць, ня знаючы меж,
Паходні твае, правадыр.
 
Цьвіці ж, каласуйся, мой край,
Ці сонейка захад, ці ўсход!
Аб Сталіне песьні сьпявай,
Сьпявай, беларускі народ!

*


Табе, правадыр, мае песьні і думы,
I шчырыя шчырага сэрца парывы!
Бо хто калі сьніў, ды і хто калі думаў,
Што буду я вольны, што буду шчасьлівы.
 
Тваіх, правадыр мой, законаў асновы,
Тваёй Канстытуцыі мудрыя сказы
Зьмятуць асьляпленьне, пакрышаць аковы,
Аковы, дзе йшчэ звоняць трупнай заразай
 
Ісьці ўперад будуць вякі, пакаленьні, –
Законы ж твае, нібы сьветач нязгаслы,
Шляхі асьвятляць будуць сьветлым імкненьням
Зьнішчаць рабаўласьніцтва трухлыя праслы.


Шчасьлівы наблізіцца век,
I над чалавекам ужо
Ня будзе стаяць чалавек
Гадзюкаю, п'яўкай, смаўжом.
 
Ня стане тых меж і граніц,
Што дзеляць народы сабой,
Заціхнуць гарматы байніц,
Ня ўгнояцца нівы крывёй.
 
Ня будзе, ня будзе тады
Вайны, калатні між людзей;
Дзяўчына, юнак малады
Ня зложаць бяз часу касьцей.
 
На шчасьце, на радасьці ўзьлёт
Збуцьвелы разваліцца тын,
Адчыняцца дзьверы варот
Да працы, да ведаў вышынь.
 
Цьвіці ж, каласуйся, мой край,
Ці сонейка захад, ці ўсход!
Аб Сталіне песьні сьпявай!
Сьпявай, беларускі народ!

*


Табе, правадыр, мае песьні і думы,
I шчырыя шчырага сэрца парывы!
Бо хто калі сьніў, ды і хто калі думаў,
Што буду я вольны, што буду шчасьлівы...
 
Што яваю станецца сон міліёнаў,
Цудоўныя казкі ў жыцьцё ператворыш,
Абсееш пасевам жывучым загоны
I сьцежкі намеціш да сонца і зораў.
 
На небе – Шлях Млечны, на небе – вясёлкі,
На гонях красуе пшаніца і жыта...
Бягуць, не спыняюцца думкі-саколкі
К табе, правадыр мой, у сонцы спавіты!


На сход, незвычайны свой сход,
Да новых нявіданых дзён
Ідзе наш савецкі народ
3 далёкіх і блізкіх старон.
 
Ідзе, ўвекавечыць ідзе
I долю, і праўду сваю,
Каб воля жыла ў грамадзе
I цешыла вольных сям'ю.
 
Засядзе народ у Крамлі
Кліч кінуць на цэлы бел-сьвет,
Пацьвердзіць для роднай зямлі
Свой сталінскі вечны завет.
 
Кліч пойдзе аб сходзе да хат,
За тыя капцы, рубяжы,
Дзе путы валочыць мой брат,
Дзе значаць дарогу крыжы.
 
Цьвіці ж, каласуйся, мой край,
Ці сонейка захад, ці ўсход!
Аб Сталіне песьні сьпявай!
Сьпявай, беларускі народ!

 
1936
 
 
 
 
Падабаецца     Не падабаецца Водгукі
2009–2019. Беларусь, Менск.