 |
RODNYJA VOBRAZY
|
|
Vobrazy miłyja rodnaha kraju,
Smutak i radaść maja!..
Jakub Kołas
|
|
|
|
|
|
|
Darennie
(Абдорванне,
Надзяленне)
|
Viasielny abrad, jaki vykrnvajecca na praciahu ŭsiaho viasiełla, pačynajučy ad zapoin. Asnoŭnyja vidy: abmien padarunkami pamiž niaviestkaj i žanichom i ich svajakami (aznačaje jadnannie maładych i ich rodaŭ); D. radnioj i susiedziami maładym u čas padziełu karavaja (vynik zachavannia reštkaŭ rodavaha pobytu); D. žanichom drobnych padarunkaŭ niaviečcie, jaje maci, bratam, siostram (zviazana z reštkami staraž. Elemientaŭ formy šlubu pry dapamozie kupłi – prodažu); abdorvannie maładoj pasla pierajezdu ŭ dom maładoha ŭsioj jaho radni. Apošni rytuał uznik pazniej, kałi dary maładoha jak svojeasabłivy vykup maładoj straciłi sens; pa anałohii hety vid D. pieraniesieny na maładoha i jaho svajakoŭ. Ad maładoj patrabavałasia asabłiva viałikaja kolkasć daroŭ, tamu joj rychtavałi ich z dziacinstva, dapamahałi svajaki. Padarunki (lon, voŭna, matki nitak, pałatno i inš.), jakija ŭvachodziłi ŭ prydanaje, niaviesta atrymłivała ad svajakoŭ i susiedziaŭ pry zaprašenni ich na viasiełle. U čas zapoin i zaručyn niaviesta abdorvała svatoŭ žanicha ručnikami, chustkami i inš.; svaty davałi joj krychu hrošaj, stužki inš. Na viasiełłi maładych abdorvałi niekalki razoŭ kožnaha paasobku albo razam. Padarunki zvyčajna kłałi na zasłanaje ručnikom vieka ad dziažy (pazniej – na talerku), pastaŭlenaje na stale pierad maładymi. Niaredka błizkaja radnia daryła maładym žyviołu, ziernie, haspadarčyja rečy i inš. Asoba, jakaja daryła, nazyvała daronuju reč, vykazvała dobraje pažadannie maładym i vypivała čarku. U bieł. viasiełłi josć viałikaja kolkasć spiecyjalnych pažadanniaŭ, jakija vykazvałisia ŭ čas D. asobnymi formułami, zvyčajna ŭ ryfmavanaj formie. U piesniach D. i formułach-pažadanniach zmiaščajucca taksama pahrozy, praklony tamu, chto nie strymaje svajho słova (“nie addasi – vaŭki zjaduć”; “zviarjo pazjadaje”, “pa lasach pazbiahaje” i h. d.). Maładyja ŭ svaju čarhu žadałi tym, chto doryć, kab ich dar kampiensavaŭsia “ŭ chlavočku-vołikami, u stajency – konikami, u sadočku pčołkami, a ŭ pasciełi – žonkaju” i inš. Sučasnaje bieł. viasiełle ŭ svajoj asnovie zachavała lepšyja nar. tradycyi D.
|
|
|
Krynica:
Этнаграфія Беларусі. Мінск. 1989. Рэдактар: Шамякін I. П. Выдавецтва: БелСЭ. 575
с.: іл.
|
|
2009–2020. Biełaruś, Miensk.
|
|
|