RODNYJA VOBRAZY Vobrazy miłyja rodnaha kraju,               
Smutak i radaść maja!..
      
 
Jakub Kołas
    Hałoŭnaja      Słoŭniki           Spasyłki      Ab sajcie       Кірыліца      Łacinka    
Uładzimier Karatkievič
Daviedka
Kantekstny tłumačalny słoŭnik
Viačernija vietrazi
Dzień pieršy
Kryčałi, biłi kułakami ŭ hrudzi,
Pałiłi pački hierbavych papier,
Kahości ściahvałi z trybuny ludzi:
«Pradažnik! Kontra! Reakcyjanier!»
Nad Mienskam, pa-nad płoščaju Sabornaj,
Lacieŭ tryvožny varaniačy hraj.
Natoŭp vakoł. Raźjušanaje mora:
«Respubłika! Žyvi! Pieramahaj!»
I viecier tyja kryki rvaŭ niadbajna
I nios, jak iskry, ŭ ciomnyja pałi,
Tudy, dzie ŭ hurbach pa šlachach biaskrajnich
Śpiać chutary aziornaje ziamłi.
 
I cišynia. Jana patrebna mnohim,
Kab ad haračych sprečak ačuniać,
Uzvažyć dzień, i ćviorda stać na nohi,
I pieśniu novamu śvitańniu dać.
Ŭ pakojčyku hłuchim, dzie palcy stynuć,
Dzie ad buržujki siniavaty dym,
Śmiartelna stomleny, chudy mužčyna
Pierakładaje praletarski himn:
        «Paŭstań, praklaćciem katavany,
        Paŭstań, chto z hoładu viek puch,
        Burłić naš rozum zbuntavany,
        Niavołi kłiča rvać łancuh».
Jon kidaje piaro. Ŭ čyrvonych chmarach,
Što prapłyvajuć nad ziamloj kudyś,
Jak zdani, naradžajucca ŭ pažarach
I čeznuć znoŭ viaki i harady.
U hetych pryvidach i ŭ roŭnym dymie,
Što ciahniecca słupami da niabios,
Jon bačyć budučaje ŭsioj Radzimy,
Jaje niaprosty i viałiki los.
Skuholać intervientaŭ parachody,
U połymi vajny Dźvina i Sož,
I hvardyja krainy – ŭzvod za ŭzvodam –
Na sto frantoŭ vychodzić basanož.
Voś za aknom niapeŭny brazhat zbroi,
Padmacavany dalniaju truboj,
I pieśnia ŭ ciemradzi: «Na boj, heroi...»
Jany iduć! Respubłika, na boj!
Śpiavajuć ciahniki na dvuch vakzałach,
Nie astyvaje jaraści napał.
Pierakładaje małady Kupała
Dla novych dzion
                          «Internacyjanał».
 
 
 
 
Balada pra śmiarotnikaŭ
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Nad šachtami
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Baćkava serca
Paema
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Bajavyja vazy
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Viačernija vietrazi
Jany abvisajuć, jak śpieŭ niedapiety.
Pad kilem vada zacichaje, źvinić.
O viecier, dychni nad viačerniaj płanietaj,
Rybackija mačty rukoju krani.
Pahładź spracavanyja našy dałoni,
Ŭčyni na pavierchni viasioły bal,
Kab znoŭ palaciełi hryvastyja koni,
Błakitnyja koni aziornych chval.
Kab vietraź ružovy, tuhi, niby hrudzi,
Prynios nas da chaty nad bieražkom,
Kab poźniaj paroju ŭsie dobryja ludzi
Siadziełi nad smažanym ščupakom.
Kab kłikała nas adryna staraja,
I mirna ahieńčyki źziałi ŭ dubach,
I ŭstała z-pad mačty maja darahaja
I stomu rukoju abcierła z iłba.
 
1959
 
 
 
 
*  *  *
Trahedyi nia źniknuć pry Kamunie...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Mokryja travy
Ja sumuju pa Radzimie,
Pa jaje łuhoch i nivach, 
Pa tryputniku, što hładziŭ 
Nohi źbityja maje, 
Pa ukropie na harodzie, 
Rečkach cichich i lanivych 
I pa sopkaj biełaj bulbie, 
Što na stoł jana daje. 
 
Ja sumuju pa Radzimie... 
Baču cichija palany. 
Ciopły miod jaje małiny 
Adčuvaju na hubach. 
Ty – maja lasnaja kazka 
U krasie doŭhačakanaj, 
Ty – maja śviataja pieśnia, 
Śviet adziny u vačach. 
Prosty śviet, dzie dremluć chaty, 
Dzie rasa na travach śpieje, 
Dzie u rosnych šatach čucien 
Hivała piaščotny śvist, 
Dzie naŭściaž kanavy mokraj 
Pyšny kuraślep žaŭcieje, 
I kupaje tłusty łopuch 
U vadzie miasisty łist. 
Mokry kraj. Daždžy i sonca. 
Vilhać soniečnaha leta. 
Žarabia biažyć pa łuzie, 
Radasna zadraŭšy chvost. 
Ceły viek visić viasiołka 
Nad krainaj mokraj hetaj, 
I hladziać spakojna koni 
Na niabiesny dziŭny most. 
 
Ja sumuju pa Radzimie, 
Jak kachany pa dziaŭčynie, 
Ja žadaju ŭvieś prypaści 
Prosta da jaje ruki, 
Da hrudziej – tuhich uzhorkaŭ, 
Da vačej – azioraŭ sinich, 
I zamierci ŭ pacałunku 
Na hadziny i viaki.
 
1960
 
 
 
 
*  *  *
O moj cudoŭny kraj,
Moj zaśniežany raj...
Cichi zvanočkaŭ śmiech.
Śnieh u lesie načnym,
Śmiech u sadzie pustym,
Koniej spakojny bieh.
Štości čaściej i čaściej
Śniu ja, što šerań ćvicie,
Padaje z čornych sukoŭ
I što z taboju ŭdvaich
Jedu miž drevaŭ načnych
Hościem da svajakoŭ.
Plečy tvaje abniaŭ.
Roŭnaja ryś kania.
Les radziejšy staje.
Šerań zatkała bary,
Skroni maje sierabryć,
Biełić viejki tvaje.
Baču siałibu ŭ sadach,
Baču zahurbleny dach,
Nizki, natopleny dom.
Chutka miž jabłyń hustych
Budzieš śmiajacca i ty.
Bačyš? Stračajuć z ahniom.
Viazki cybułi visiać.
Skvarycca kaŭbasa,
Vodar smały, sasny.
Drovaŭ adtały duch.
Piečka.
              Kałmaty kažuch.
Sny.
 
1960
 
 
 
 
*  *  *
Husi-lebiedzi ŭ łuhach zialonych,
Hładziać kryły biełyja błakit.
Sokał, prahnučy kryvi salonaj,
Rviecca u sakolnika z ruki.
Nohi koniej hrebujuć ziamloju.
Jarasnaja siła ŭ skakunie...
Adbyłosia heta ŭsio sa mnoju,
Abo heta son i jabłyń śnieh.
Ale ŭ śnie nie vypješ stolki hora.
Viedaju, što ja zvaniŭ u ščyt,
Ja hramiŭ tatar pad Krutahorjem,
Ja kryšyŭ kryžackija miačy.
Kroŭ dałi mnie papłavy i požni,
Hołas – bor drymučy i čarot.
Ja z taboju da kryvi apošniaj,
Mužny moj, adviečny moj narod.
Ty mnie daŭ asieńnija śvitańni,
Ty mnie daŭ ružovy tvar viasny,
Padaryŭ mnie ciažkaje kachańnie
Da žančyny z dalniaj starany.
Rodnymi zrabi čužyja vočy,
Šeryja, jak nieba nad taboj,
A paśla pakłič, kałi zachočaš,
Za ciabie na samy strašny boj.
I kałi ŭ tvaje hłybini lahu, –
Daj mnie cichi śpieŭ tvaich biaroz
Za luboŭ, za vieru, za advahu
Ścipłych pieśniaŭ, što tabie prynios.
 
1960
 
 
 
 
Lasnaja kazka
Stažar sierabrysty pažar.
Na drevach barody imchoŭ.
Para z načnych imšar
Pužaje cybatych łasioŭ.
Biahuć pa bałocie jany.
Nad imi praz šery tuman
Źziaje, jak voka vajny,
Čyrvony Aldebaran.
Ślepnie stomleny zrok,
Ściežka spuskajecca ŭ łoh,
Vožyk, jak šery kłubok,
Skruciŭsia la samych noh.
– Kłubočak, viadzi, viadzi.
– Haspadar, darohi niama.
Treba na ściežkach błudzić
I nie zvažać na tuman.
Jałina nad ściežkaj majoj –
Nie jałina, a baba-jaha.
Sava ŭ hłušyni lasnoj
Praročyć: «Kuha! Kuha!»
– Alonačka! Oho-ho!
Spatkaj, za ruku biary.
Vyviedzi Jana svajho
Da ciopłaj chaty ŭ bary.
Choča jon bačyć ahni,
Karahody miž śvietłych łuhoŭ,
Choča śviatła, ciepłyni,
Choča kazańnia tvajho.
Łaŭžy i karčoŭ kryžy.
Tuman, jak pryvid, jak dym.
Chtości pa ściežcy biažyć,
Sava łunaje nad im.
Vočy harać nada mnoj,
Nie sava, a dziva-źmiaja.
– Baciuchny! Chto heta? Voj!
– Alonačka, heta ja.
– Pojdziem chutčej. Tuman.
Chatu jašče praminieš.
Jak ty daviedaŭsia, Jan,
Što zavuć Alonaj mianie,
Što abjezdčyku ja dačka,
Što žyvu miž hetych palan,
Što dobra mnie tut čakać,
Kałi pryjdzie pryhožy Jan?
– Lubaja, ja ž čaraŭnik,
Znaŭca ziamłi i vady.
Mnie i kunica, i dzik
Adkryłi svaje ślady.
Ŭ drymotnaj hłušy lasnoj
Nie viedaŭ ja adnaho:
Ściežki da chaty tvajoj,
Ściežki da serca tvajho.
Daj mnie tvaju dałoń.
Nie treba stajać, pajšłi.
Viadzi na mirny ahoń
U zmročnych łapach jałin.
 
1960
 
 
 
 
Raźvitalnaja pieśnia
Ci-i-ipak,
Ci-i-ipak.
Sumna. Nia chočacca ŭ šlach daloki.
Špak
            na hałinie biarozy vysokaj,
Čorny špak,
Trapiotki špak.
Čysty abšar chałodnych niabios,
Biełyja travy zasumavałi,
Biełyja travy na soncy adtałi,
Płačuć ružovymi nizkami śloz.
Ci-i-ipak,
Ci-i-ipak.
Špak nie trapieča, jon nie ŭźvivajecca,
Ščaściem žyćciovym nie zachłynajecca,
Siońnia z radzimaju jon raźvitajecca.
Sumna,
Praciažna śpiavaje špak.
Pieśnia špaka chaładkom ciače,
Doŭhi, prazrysty śvist na śvitańni...
Čas adlatać ad radzimy tumannaj,
Śvietłaj dla kožnych ptušynych vačej.
Ŭ sercy ptušynym jana žyvie
Z dymnaju sušniaj, z sadami rasianymi...
Viecier nad čornym, čužym akijanam
Pieryjki,
Pieryjki,
Pieryjki rvie.
 
1960
 
 
 
 
Balada pra hałubinyja pieri
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
*  *  *
Za starym, zakinutym młynam,
Dzie zarosły załiŭ raki,
Skačuć žoravy na łuhavinie –
Tankanohija šlachciuki.
U cybatych usio ŭ paradku:
Ježa jość, prajšłi chałady,
Im asina plaskaje ŭ ładki
Na kasie la bałotnaj vady.
Tolki ja pierapoŭnieny sumam.
Zrośsia ja z hetaj vieśniaj ziamloj
Nie ptušynym sercam biazdumnym,
A tryvožnaj ludskoj dušoj.
Mnie lahčej by stała, napeŭna,
Kab zabyła minułaje ty,
Kab strała maja ŭpała hnieŭnaja
I ŭvatknułasia pierad careŭnaj
U harłačyka łist załaty.
Ty prychodź, dalokaja, lubaja,
Ty raźviej uśmieškaj tuhu.
Pakładzi mnie dałoń na huby.
Nie mahu bieź ciabie. Nie mahu.
 
1960
 
 
 
 
*  *  *
Miesiac zasnuŭ na kominie chaty,
Kinuŭ adbitki na lustra vady.
Drevy hustyja ŭ błiskučych łatach,
Jak vartavyja, vartujuć sady.
Ŭ ćmianaje pole hladžu z-pad dałoni,
Połymia buchaje, niby ŭ trubu.
Koni načlehu, ružovyja koni
Miesiaca iskry z travoju skubuć.
Dobra usim. A maja biełaśniežka
Polem nie projdzie kala łaźniaka,
Nie prabiažyć hetaj ciopłaju ściežkaj,
Bulbinu nie pakačaje ŭ rukach.
Pozirkam jasnym mianie nie adoryć,
Poruč z ahniom nie laža ŭ muroh
I nie paprosić, kab sieŭ ja poruč
I ad biady nieviadomaj biaroh.
I nie prykryjuć vačej jaje sonnych
Ciopłyja palcy majoj ruki...
Vielmi dalokija pierahony.
Vielmi marudnyja ciahniki.
 
1960
 
 
 
 
*  *  *
Pieraleski. Biarozy visiać nad starycami.
Nad jarami, nad parnaj rakoju imhła.
Čyrvań viečara na samotnych zvanicach,
Na kamieńniach bialejučych miakka lahła.
Spačyvaje ziamla pad huściejučym cieniem,
Mirna niuchaje horki pach traviany,
Jak arataj, što źviesiŭ ruki z kaleniaŭ
I biazdumna siadzić ŭ kancy barazny.
 
1960
 
 
 
 
*  *  *
Ciahniki zaśpiavałi, zapłakałi,
Dym źmiašałi z paraj łahčyn,
Pa mastach nad vadoju adtakałi,
Iskry kinułi ŭ zornuju siń.
Dni niadaŭnija, jasnyja, lubyja,
Haradoŭ staražytnych spakoj,
Kuraślep na łuhach Bahalubava,
Bieły chram nad Nierlu-rakoj.
Ci zdałosia mnie, ci pryśniłasia,
Što ŭ viasieńnija hetyja dni
Na vačoch tvaich, šerych, miłych,
Bolš było da mianie ciepłyni.
Adšumieła dzikimi złakami,
Ablacieła pialostkami «sna»,
Adćviła biarvianymi makami
Na paŭnočnych łuhach viasna.
Dzie ty zaraz, dobraja, ciopłaja,
Jak pramień śviatła na travie?
 
...Nad duchmianymi ŭ połi kanoplami
Cień ad chmary samotnaj płyvie.
Ledź paśpieŭšy sustrecca i źviedacca,
Łapaj vočy prykryŭšy ŭ žurbie,
Pad ałmaznaj Viałikaj Miadźviedzicaj
Śpić tuha maja pa tabie.
 
1960
 
 
 
 
Zasuš
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Busły vučać dziaciej
Busły vučać dziaciej. Cišynia nad rakoju.
Na abryvach u pryśmierku dremle padbieł.
Za rakoj u hustym łuhavym spakoi
Pastuchovaj puhi laskaje streł.
Busły vučać dziaciej. Nad stromaj strašennaj
Šapku z čornaha holla nadzieła sasna.
A pad imi prasiołačak pachnie sienam.
A pad imi – Dniapro i łuhoŭ žaŭcizna.
Skora viečar. Chvala piasok całuje,
Cicha cieni ŭ prydonnych łozach placie.
Dziadźka śpić u čaŭnie. Ja niačutna viasłuju
Paŭz žančyn, što kupajuć na plosie dziaciej,
Kolki ich. Napeŭna, ceły dziesiatak,
Śmiech na bierazie. Miakkaje recha ŭ łazie:
«Chtoś lažyć u čaŭnie...
                                                      Pahladzicie, dziaŭčaty.
Bač, tužłivy jaki...
                                      Tapielca viazie».
I adna z kabiet, zubastaja, śmiełaja,
Peŭna, maci dziaŭčatak, kryčyć u śpinu:
«Voś kab raptam ustaŭ by hety tapiełac
I ŭchapiŭ sabie... nu choć by adnu».
Ja machaju rukoj i torkaju ŭ čovien,
Kab pryhožaja samaja sieła ŭ karmie.
O, jakija laciać naŭzdahon mnie słovy,
O, jaki tam visk, i kpiny, i śmiech!
A «tapielec» raptam, zadzioršy nohi,
Paimknuŭsia ŭstać biez padpory rukoj...
Sonca, sonca viačerniaje. Pyrski. Rohat...
 
A busły viasłujuć nad cichaj rakoj.
Dobra žyć na saśnie nad šerymi chatami,
Dzie zapalacca skora ŭ voknach ahni
Na abryvach vysokich pad cichimi šatami
Ŭ vioscy z nazvaju zvonkaju Kiściani.
Buślaniaty nahami nad chvojami miesiać,
Ich viačerni palot chavaje imhła.
Na viałiznym, na nizkim aranžavym miesiacy
Cień viałizny biełaha z čornym kryła.
U pavietry zvonkim staryja łunajuć.
Biezdakorna starych pierajmaje dziatva...
Kryllem łopajuć, na vierchaviny siadajuć,
I pavietra sa śvistam bjecca mnie ŭ tvar.
Busły vučać dziaciej. Im treba śpiašacca.
Z kožnym dniom siniava huścieje ŭ vadzie.
Pieršy žoŭty łist na hałinach akacyi
Papiaredžvaje łipień, što vosień idzie.
 
I stahi za rakoju sumujuć pa chatach,
Pa adrynach, dzie płača smałoju ściana.
Navat viečaram lotajuć buślaniaty
I mianie zaprašajuć vysoka łunać:
«My łunajem, a ty paŭzieš, jak muraška.
Ŭ zachapleńni ŭźlatajem, a ty staiš.
Bačyš, my navučyłisia. Heta niaciažka.
Ty taki viałiki. Ty lepš palaciš.
Palacim my z taboju pad nieba zornaje,
Adabjomsia ŭ bazaltavaj chmuraj vadzie,
Palacim my ŭ Afryku, ŭ Afryku čornuju,
Ŭ les trapičny, dzie mnhva raździraje ludziej.
Mnhva – viałiznaja koška, mahutnaja, śmiełaja,
Bolš ilva, sa škuraju šeraj, jak dym.
Mnhvu nikołi ŭ žyćci nie bačyłi biełyja,
A pabačyŭšy... nie raskazałi druhim.
Tam, u Afrycy čornaj, pad niebam sinim,
Nad prytokam Konha ŭ hustych sitniahach,
Pravadyr niehrycianski kaža dziaŭčynie
Z čornaj skuraj błiskučaj na ćviordych hrudziach:
"Čuješ, boj barabanaŭ spužaŭ antyłopu.
Z palaŭničaj ściežki paŭzie źmiaja.
Kałi mnhva mianie ŭ nietrach dahonić i schopić, –
Palavańnia hierojem zahinu ja.
Kałi ž schopić čužyniec mianie i zamučyć, –
Ja pamru nie hierojem – rabom pamru.
Čaradu zabiaruć z kraalaŭ1 kalučych,
I ciabie z saboju jany zabiaruć.
Ja prajdu praz lasy, dryhvu i zavały,
Ja zabudu tvoj ciopły śmiašłivy rot,
Ja na mnhvie pasprabuju dzidy tryvałaść:
Ci prabje jana vorahu prahny žyvot».
 
Busły, busły, lacicie darohaj pramoju
Na zarosłyja palmami bierahi,
Raskažycie, što nad viałikaj rakoju
Jość narod, što nikołi nie kryŭdziŭ druhich,
Što biaźmiernym honaram ja hanarusia,
I macnieje štodzionna maja luboŭ,
Bo skupaja ziamla majoj Biełarusi
Nie radžała raboŭ i nie mieła raboŭ.
Busły vučać dziaciej. U lasnym vietraboi,
Ŭ ciomnych puščach busłam zajzdrościać źviary...
Kryły mocnyja hučna viasłujuć nad chvojami,
Chvost pušysty, jak viejeram, nohi nakryŭ.
I adkłaŭšy viasło, ja słuchaju skazy,
I pa płyni spakojnaj, pa hłybini
Adpłyvaju kudyści z zachadam razam,
I zhasaju na sumnym tvaim ahni.
Cichi homan radzimy z abryvaŭ čuju,
Cichi hołas kachanaj, jak pieśnia, ciače...
Nu kudy, kudy ad ciabie palaču ja,
Ad piaščoty, ad šerych hłybokich vačej?
Busły, busły. Zima vas zrobić izhojami.
Nie łikujcie, što pryjdzie heta para.
O durnieńkija dzieci, ź jakoju tuhoju
Vy prypomnicie zachad i plosy Dniapra!
Buzinu i jabłyń ciažarnych padpory,
I stakrotki ŭ mokraj cianistaj travie.
Nie ad stomy busły hinuć nad moram:
Nastalhija im serca niaščasnaje rvie.
O, tuha pa Radzimie. Chutčeje. Chutčeje.
Serca poŭnić uźlot niečuvanych mar.
Heta ty, majo ščaście, za moram sinieješ?
Serca! Ščaście! Luboŭ maja!..
                                                                    Ciemra... Udar...
Pieramohšy ŭ palocie prastor akijana,
Pamirajuć jany ŭ abdymkach vod,
Jak pamior Rafael u abdymkach kachanaj,
Što kachaŭ bieznadziejna dvanaccać hod.
Ja prykmiety tvaje paviek nie zabudu:
Dušahubka, što hreje na soncy baki.
Dzied sivieńki ŭ łazie, trapiotkija vudy
I barvianiec imkłivy na płyni raki.
Busły, busły, biarycie jaje z saboju.
Usio zapomnicie: šorhat račnoj asaki,
Son piasku pad piaščotaj račnoha pryboju,
Sol łiłovuju sochnučaj rybnaj łuski.
Časta raduješ serca ty, časta ty mučyš,
Ja paviek nie zabudu tvaje pałi.
I kab stała ty połymiem bujnaravučym,
Ja sałomaju staŭ by. Vaźmi. Spałi.
 
1959
 
 
 
 
Dziva na Nierłi
N. M. Molevaj
Biełaja pieśnia ŭ łuhoch załacistych,
Kłič adźvinieŭšych stahodździaŭ ziamłi,
Kvołaja-kvołaja, čystaja-čystaja,
Byccam dziaŭčyna, carkva na Nierłi1.
Kroŭ i zabojstvy ŭ ahni i dymie,
Podłaść i žorstkaść u lutym baju, –
Navat jany prachodziłi mima,
Paškadavaŭšy niavinnaść tvaju.
Ŭsim, chto naviek adychodziŭ k cieniam,
Śniłasia ty na rajskich łuhoch
Ź jasnaj žurboju pa ubijennym,
Ź cieniem uśmieški ŭ mokrych vačoch.
Luby tvoj brat zahinuŭ na łovach.
Vočy tvaje dla nas źbierahłi
Łitaść, i ślozy, i ciopłyja słovy,
Što nie zabješ na hrešnaj ziamłi.
Z dalnich stahoddziaŭ praz ciopłyja huby
Čuju pryzyŭny tvoj hałasok:
«Bratka moj miły, bratka moj luby,
Vyjdź da mianie na kruty bieražok».
 
1960
 
 
 
 
Balada ab arhanaŭtach
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Archanhielskaje
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Balada pra Nieviadomaha, Pieršaha
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Prarok Hieronim Bosch1
«Uvaha! Uvaha! Uvaha!
Rychtujecca atamny vybuch.
Chavajcie dziaciej!
Chavajcie vučonych i knihi!
Chavajcie ŭ ziamlu partytury
Bietchoviena i Huno!
Chavajcie karciny Boscha:
Jon viedaŭ pra heta daŭno».
Dziŭny, dziŭny mastak!
U ciemry siaredniaviečča
Siadzieŭ jon pierad malbiertam,
Jaki aśviatlałi śviečy.
Cień u kutach pakoja,
Cieni pa farbach biahuć,
Cień nad rodnaj krainaj,
Zmročnyja cieni ŭ mazhu.
Ispancy kraj zachapiłi,
Pałiłi ludziej biez žalu,
Žyć nie davałi nikomu,
Isnavać – rabam dazvalałi.
Płakałi dzieci małyja,
Ŭmirajučy na nažy,
I nielha było śmiajacca
Mastaku, što z praŭdaj družyŭ.
Tamu ŭ hrudziach takoha
Nie serca, a hałavieška,
Tamu ŭ Hieronima Boscha
Pamierła na vusnach uśmieška.
Jon bačyŭ, što dušy pryhniečanych
Nie stal, a biazvolny vosk,
I praročyŭ drennym ludziam
Hienij Hieronim Bosch.
Svajoj nieŭtajmoŭnaj fantazijaj
Vykłikaŭ jon pačvarnyja zdani...
Praz treščyny na pałotnach
Čujucca huki rydańniaŭ.
Lotajuć miortvyja ptuški,
Pałajuć žyvyja kusty,
Pačvary z hałovami hryfaŭ
Režuć sabie žyvaty.
U adnych hałovy biez noh,
U druhich pad zadam kaleni.
Kidajucca ŭ pažarach
Maŭkłivyja hołyja cieni.
Praz dymnaje i čyrvonaje,
Praz popielnaje śviatło
Tanki iduć mahutnyja,
Jakich tady nie było,
Ci moh jon tady pradbačyć,
Što projdzie sto pakaleńniaŭ
I ažyvuć najavie
Pačvary jaho ŭjaŭleńniaŭ?
Što buduć z akopaŭ ludzi
Dziercisia na nakat
I kidacca im pad nohi
Ź ciažkaj viazkaj hranat.
Vy, vaskovyja dušy,
Z łancuhoŭ kašmary spuściłi,
Vy nad rosnaj ziamloju
Śmierci hryby ŭzraściłi...
Daŭno praročyŭ takoje
Boscha tryvožny mozh.
I ŭsio ž adnaho ty nie viedaŭ,
Viałiki Hieronim Bosch.
Źviedaŭšy čałavieka,
Źviedaŭšy mora i sušu,
Nie moh ty viedać, što ŭ śviecie
Stalnyja vyrastuć dušy,
Što na chłuśłivych i chcivych
Uźnimiecca ich ruka
I vytrasie ich sa skury,
Jak bulbu hniłuju ź miaška.
«Uvaha! Uvaha! Uvaha!
Vybuchaŭ bolš nie budzie!
Vynoście skulptury i knihi,
Śpiavajcie i śmiejciesia, ludzi!
Vynoście dziaciej zaspanych
Pad soniečnych hukaŭ pryboj!
Vynoście karciny Boscha!
Adboj! Viečny adboj!»
 
1960
 
 
 
 
Tryźnieńnie mužyckaha Brejhiela
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Słova pra čałaviečnasć
Paema
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Padabajecca     Nie padabajecca
2009–2019. Biełaruś, Miensk.