РОДНЫЯ ВОБРАЗЫ Вобразы мілыя роднага краю,               
Смутак і радасьць мая!..
      
 
Якуб Колас
    Галоўная      Слоўнікі      Гасьцёўня      Спасылкі      Аб сайце       Кірыліца      Łacinka    
Максім Танк
Даведка
Кантэкстны тлумачальны слоўнік
Там, дзе азёры
 
Летні нарыс з-пад Нарачы
        Нарач.
        Перад усходам сонца яно шэрае.
        Днём ад Мястра лягуць зялёныя цені, і пагоніць вецер хвалі на пясчаны бераг – і зялёныя, і сінія, як неба, і белыя, як барозны зямлі, убеленыя пенай – першым снегам.
        Нарач... Дарога ляніва падымаецца на ўзгорак. Далёка відаць цёмная вузкая паласа лесу, белыя муры касцёла, панскі двор; бліжэй – узгоркі, поле з лат пяску і гліны, парэзанае глыбокімі акопамі, схронамі, усеянае магіламі сусветнае вайны.
        Часам тарчыць з зямлі кавалак іржавага калючага дроту, жалезабетонныя пліты, скрышаных часам і снарадамі траншэй...
        – «О – го – го»!.. – песні ўтораць удары жалезных кліноў, кірак і лапат. Чалавек дваццаць каменшчыкаў гатуюць матэрыял на дарогу.
        Вецер калыша жоўтыя напалавіну з гірсай каласы жыта, цёмна-зялёнае калоссе ячменю.
        – «О – го – го – о»!.. – стук, скрып калёс, галасы, крык спуджаных кагарак і неспакойны шум Нарачы.
        – Тут шэсць месяцаў... Змяніў лапці на дзеравянкі... Заработак... – гаворыць адзін з каменшчыкаў.
        – Спытайся, як на кабыльніцкім тракце...
        – Прыехаў учора адзін з горада. Мы, – кажа, – апішам ваша жыццё. А сам у рукавічках. Падавіўся б ты гэткім жыццём. Ведаем і без цябе, што за жыццё, – гаворыць рыжы, шыракаплечы занарачанскі рыбак. Ізноў песня. Парваныя зетрам галасы. Шум калосся, кагаркі, Нарач...
        Ёсць два берагі.
        Адзін – гарыць на сонцы, звоніць меднымі струнамі соснаў, а ў цяні маляўніча раскінуліся дачныя домікі, рэстараны; уюцца між олянцовых кустоў дарожкі, старанна высыпаныя жоўтым пяском.
        Другі бераг: цягнуцца вузкія шнуры; ляжыш – галава на адной мяжы, лапці на другой. У беспарадку каля дарогі збіліся сялянскія хаткі, быццам сабраліся кудысь ісці.
        Першы бераг усеяны людзьмі вясёлымі: банкір, дырэктар банка, рэдактар якойсь клерыкальнай газеты, палкоўнік... Усе са сваімі сем’ямі.
        Ляжаць на гарачым пяску чырвоныя ад сонца тлустыя ногі, рукі, галовы.
        – Чуюся, як на моры, толькі тут шмат танней, як на Рывьеры або ў Гдыні, – квокча, разваліўшыся на пяску, жонка дырэктара жалезнага трэста. Глядзіць праз ларнетку на возера, на бераг, на далёкія каякі, парусы і з задавальненнем пераварочваецца і падстаўляе пад сонца другі, менш апалены бок.
        Другі бераг – бераг чорны, як жыццё, як народ. Кожны дзень збіраюцца рыбакі: народ мазольны, абарваны, галодны.
        Кожны дзень – ці мароз, ці вецер – арцелі рыбакоў не пакідалі возера. Зжыліся з ім ад дзядоў і прадзедаў. Ведалі яго і дно, і берагі, і затокі, як кожную страку ў сваім лапці.
        Сёння лавіць забаронена.
        Сёння засталося шмат сірот, а ў сірот шмат слёз, а мала хлеба.
        Нарач!
        Сіняе, зялёнае, чорнае.
        Нарач – дзесяткі лодак, каякоў, моц уражанняў, калекцыя фатаграфічных картачак, пясчаная пляжа і зялёны шум меднага бору.
        Нарач!
        Гэта карміліца соцень, тысяч наднарачанскіх рыбакоў, іх жонак, дзяцей.
        Нарач – гэта кавалак чорнага хлеба і рызман на плячах наднарачанскага рыбака.

Падабаецца     Не падабаецца Водгукі
2009–2017. Беларусь, Менск.