RODNYJA VOBRAZY Vobrazy miłyja rodnaha kraju,               
Smutak i radaść maja!..
      
 
Jakub Kołas
    Hałoŭnaja      Słoŭniki           Spasyłki      Ab sajcie       Кірыліца      Łacinka    
Frańcišak Bahuševič
Daviedka
Kantekstny tłumačalny słoŭnik
Pradmova da zbora vieršaŭ «Dudka biełaruskaja»
        Bratcy miłyja, dzieci Ziamli-matki majej! Vam afiarujučy pracu svaju, mušu z vami pahavaryć trochi ab našaj doli-niadoli, ab našaj baćkavaj spradviečnaj movie, katoruju my sami, da i nie adny my, a ŭsie ludzi ciomnyja «mužyckaj» zavuć, a zaviecca jana «biełaruskaj». Ja sam kaliś dumaŭ, što mova naša – «mužyckaja» mova, i tolki taho! Ale, pazdaroŭ Boža dobrych ludcoŭ, jak navučyli mianie čytać-pisać, z toj pary ja šmat hdzie byŭ, šmat čaho vidzieŭ i čytaŭ: i prakanaŭsia, što mova našaja jość takaja ž ludskaja i panskaja, jak i francuzskaja, albo niamieckaja, albo i inšaja jakaja. Čytaŭ ja ci mała starych papieraŭ, pa dźvieście, pa trysta hadoŭ tamu pisanych u našaj ziamli i pisanych vialikimi panami a našaj movaj čyściusieńkaj, jak by vot ciapier pisałasia. Uvidzieŭšy heta, ja časta dumaŭ: Boža ž moj, Boža! Što ž my za takija biazdolnyja? Jakajaś maleńkaja Bułharyja – sa žmienia taho narodu, – jakijaści Charvaty, Čechi, Małarosy i druhija pabratymcy našyja i ružny čužy zbrod, žydy majuć pa-svajmu pisanyja i drukovanyja ksionžački i hazety, i nabožnyja, i śmiešnyja, i śloznyja, i historyjki, i bajački; i dzietki ich čytajuć tak, jak i havorać, a ŭ nas jak by zachacieŭ cydułku ci da baćki listok napisać pa-svojmu, dyk, moža b, i ŭ svajoj vioscy ludzi skazali, što «piša pa-mužycku», i jak durnia abśmiajali b! A moža, i spraŭdy naša mova takaja, što joju ničoha dobraha ni skazać, ni napisać nia možna? Oj, nie! Naša mova dla nas śviataja, bo jana nam ad Boha danaja, jak i druhim dobrym ludcam, i havorym ža my joju šmat i dobraha, ale tak užo my sami puścili jaje na zdziek, nie raŭnujučy, jak i pany vialikija achotniej havorać pa-francuzsku, jak pa-svojmu. Nas ža nia žmieńka, a z šeść miljonaŭ – bolš i šmat bolš, nie raŭnujučy, jak žydoŭ, naprykład, abo tatar, ci armian, a pakažy ž, vaša, choć adnu ksionžačku ci ab haspadarcy, ci tak ab žyćci našym, kab pa-našamu?
        Ci ž užo nam kaniečnie tolki na čužoj movie čytać i pisać možna? Jano dobra, a naviet i treba znać susiedzkuju movu, ale napierš treba znać svaju. Pieradumaŭšy ŭsio heta, ja, bratcy, advažyŭsia napisać dla vas siakija-takija vieršyki: chto ich spadabaje, tamu dziakuj! A chto padumaje lepš i bolš napisać, tamu čeść viečnaja i ad žyvych ludziej, i ad baćkavych kaściej! A pisać jość šmat čaho!
        Spradvieku, jak naša ziamielka ź Litvoj złučyłasia, jak i z Polščaj źjadnałasia dabravolna, dyk usie jaje «Białarusiaj» zvali, i niedarma ž heta! Nie vialikaja, nie małaja, nie čyrvonaja, nia čornaja jana była, a biełaja, čystaja; nikoha nia biła, nie padbivała, tolki baraniłasia.
        Šmat było takich narodaŭ, što stracili napierš movu svaju, tak jak toj čałaviek prad skanańniem, katoramu movu zajmie, a potym i zusim zamiorli. Nie pakidajcie ž movy našaj biełaruskaj, kab nia ŭmiorli! Paznajuć ludziej ci pa havorcy, ci pa adziežy, chto jakuju nosie; oto ž havorka, jazyk i jość adzieža dušy.
        Užo bolš jak piaćsot hadoŭ tamu, da panavańnia kniazia Vitenesa na Litvie, Biełarusija razam z Litvoj baraniłasia ad kryžackich napaści, i šmat miestaŭ, jak Połack, pryznavali nad saboj panavańnie kniazioŭ Litoŭskich, a pośle Vitenesa Litoŭski kniaź Hiadymin złučyŭ zusim Biełarusiju ź Litvoj u adno silnaje karaleŭstva i advajavaŭ šmat ziamli ad kryžakoŭ i ad druhich susiedaŭ. Litva piaćsot dvaccać hadoŭ tamu nazad užo była ad Bałtyckaha mora ŭdoŭžki až da Čornaha, ad Dniapra i Dniastra-raki da Niomna; ad Kamieńca miesta až da Viaźmy – u siaredzinie Vialikarosii; ad Dynaburha i za Kramiańčuk, a ŭ siaredzinie Litvy, jak toje ziarno ŭ harechu, była naša ziamlica – Biełaruś! Moža, chto spytaje: hdzie ž ciapier Biełaruś? Tam, bratcy, jana, hdzie naša mova žyvieć: jana ad Vilni da Mazyra, ad Vitebska za małym nie da Čarnihava, hdzie Hrodna, Mińsk, Mahiloŭ, Vilnia i šmat miastečkaŭ i viosak...
        
        Maciej Buračok

Padabajecca     Nie padabajecca
2009–2019. Biełaruś, Miensk.