RODNYJA VOBRAZY Vobrazy miłyja rodnaha kraju,               
Smutak i radaść maja!..
      
 
Jakub Kołas
    Hałoŭnaja      Słoŭniki           Spasyłki      Ab sajcie       Кірыліца      Łacinka    
Ryhor Baradulin
Daviedka
Kantekstny tłumačalny słoŭnik
Nieruš
 
 
Načnyja aziaryny

 
 
Viečnaść
 
Maja baćkaŭščyna
 
*** Płyvuć płyty...
 
Vierasovačka
 
Hod
 
*** Matory naklunułi...
 
Biełyja nočy
 
*** «Na Biełarusi...
 
Kamiani Bresckaj krepaści
 
Arciel invałidaŭ
 
*** Pakata dach apuściŭ plačo...
 
Šapka
 
Dziatłinka
 
Partyzanskija kotłiščy
 
Nieruš
 
Kašula Paŭluka Trusa
 
*** Šyby rady...
 
Dubroŭka
 
Stary laśnik
 
Maja mova
 
Partyzanski kraj
 
*** Pračynajusia ad klokatu...
 
*** Išła nad cichim lesam poŭnia...
 
*** Ptuškami kołiś byłi cyhany...
 
Ziamla
 
*** Nadta zajadły rybak Adviačorak...
 
Zazimak
 
Łistok ušackaj vosieni
 
Pamiaci A. V.
 
*** Łist vysach, zzaleły...
 
Lasnaja daroha
 
Paema žytniaj skibie
 
*** Udary pieruna...
 
Leśničoŭka Vełdzis
 
Ryžskija rukavički
 
Jeŭrazija

 
 
Čałom tabie, Jenisieju!
 
Usinski trakt
 
Marału zrazajuć panty
 
*** Jak lohkuju łodku...
 
Raskaz načalnika budaŭnictva
 
Padpłyvahačy da Dudzinki
 
Tałnaška
 
Tuva
 
Karhyraa
 
*** Pašoj sapie...
 
Adam i Jeva
 
Port
 
Viasiołka
 
Uradžaj
 
Haspadary
 
Dom na sopcy
 
Cišynia
 
Dzied i mora
 
Karejanka
 
Cichi akijan
 
Buzkašy
 
Ekspromt
 
Dzivosnaje imhnieńnie
 
Ruta – miata

 
 
*** Ad...
 
*** Jašče hietery staražytnaj Hrecyi...
 
*** Nadta doŭha ź lusterkam nia rajacca...
 
*** Klon źviešvaŭ nad nami rudyja patły...
 
*** Prachodzim lesam...
 
Pacierki
 
Rusałka
 
Uhamaniŭsia bor

 
 
*** Ty...
 
*** Uhamaniŭsia bor...
 
Kalandar
 
Lasnyja kłady
 
*** Na pravadach cichutka...
 
*** Navat viečnaści pamiać śvietłaja...
 
Ščyravała pčała...

 
 
Viartańnie ŭ pieršy śnieh
 
Praz čaraty štykoŭ
NAČNYJA AZIARYNY
Viečnaść
Mnie jasnym soncam los nakanavany –
Nia viedać zmročnych lochaŭ niematy.
Z taboju kožnym nervam źnitavany,
Nie, Viečnaść, ja ŭ ciabie nie paniaty!
Ziaziulami hadoŭ prakukavany,
Bor hałavy majoj aśniežyš ty
I ŭładna pakładzieš na łob kruty
Ziamnyja ŭpartyja merydyjany, –
Mianie nia ŭstrašyć zachad załaty.
Da zor skiruju dumak karavany,
Arły ich pryvitajuć, jak braty.
Nia źniknu tak, jak cień, jak huk pusty.
Nie adćvituć vačej maich palany,
Prabiŭšy žviru mokraha płasty.
 
 
 
 
Maja baćkaŭščyna
Z susiedziami padziełišsia skarynkaju.
Adno nia ŭmieješ z torbaju prasić.
Jak łastaŭka,
                          z padstrešša ruk Skarynavych
Tvajo krylała słova pa Rusi...
 
Ty błasłaŭlała dałanioj klanovaju
Svaich synoŭ.
Ślazami dabiała
Białiła lon na śvitku Kałinoŭskamu
I ŭ sny Ŭrubleŭskaha ty Niomanam płyła...
 
Zielenakosymi, tuhimi sietkami
Złaviła Śviciaź junakoŭ spakoj.
Choć jon pabraŭsia ź pieśniaju susiedskaju,
Ale viaśnianki nie zabyŭ tvajoj...
 
Lublu ciabie
                            u viesnavych pratałinach,
U biełaj chustcy maładych śniahoŭ.
Jak na hryby,
                              bahata ty na talenty –
Pilniej hladzi i nierušy znachodź.
 
Radzi, ziamla, ty –
                                      ščodraja i ścipłaja.
Kab tolki marazoŭ nia znała ruń!
Imia tvajo naščadkam z netraŭ vypłyvie –
Sivych stahoddziaŭ recha:
                                                  – Bie-ła-ruś!..
 
 
 
 
*  *  *
Płyvuć płyty...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Vierasovačka
Idu. Łahčynka pierasochłaja
Ledź papiarchnułasia rasoj.
Ci prymieš hościa,
Vierasovačka –
Dačka viasiołych vierasoŭ?
 
Tut, pomniš,
Nam va ŭsim pavieryŭšy,
Žyłi susiedziami lasy.
Ćviłi u baćki vočy vierasam
Ad słova ranišniaha – «syn».
 
Pryjšła pad chatu hruška dzikaja,
Ledź ja svoj hod druhi sustreŭ.
A chodziki na ściency cikałi,
I padałi daždžy sa strech.
 
Tut, jak u kazcy, ŭ ladach vosieńniu
Karovu paśviŭ kot Miron,
Łisica pieŭnia z domu znosiła
I viečar hłuch ad kamaroŭ.
 
Mianie kupałi u łipovačkach,
U baćkaŭ torkałi rukaŭ.
Kałysku maładzik da poŭnačy
Na vostrych rožkach kałychaŭ.
 
Noč, jak małoha, chutar chutała
Aŭčynaj žnivieńskaj imžy.
...A siońnia hrušyna biaz chutara
Staić babyłkaj na miažy.
 
A siońnia zaćviła ihrušyna
Za tryccać hod upieršyniu...
Čym heta voka zaparušana?
Chto tam parušyŭ cišyniu?..
 
Schilaju hałavu z pašanaju,
Adsiul niasu ŭ tryvožny šlach
Na kožnaj dałani pa žaŭranku
I pa chmuryncy
                                  na plačach...
 
 
 
 
Hod

Anatolu Vialuhinu

 

#I
Zaspanyja pračnułisia hrymoty –
I knihaŭkaj śpiavaje łazina,
Samlełaja ad letašniaj śpiakoty,
Abłožnaja dymicca barazna.
Šče hniozdy styłyja, pustyja soty,
A ŭžo ad słoŭ chmialeje davidna
I ni pra što nia dumaje viasna –
Dačka haračaj łaski i piaščoty.
 
U vočy zazirni – nia ŭbačyš dna.
Daloka niedzie prypar i turboty.
Hulaje dzieŭčyna, pakul adna...
Ciažarnieje kałośsiem całina.
Z hniazda hladzić puchnacik žaŭtaroty –
Kłapoty ad ciamna i da ciamna.

 

#II
Z dalokaha ciapłyńskaha pavieta,
Pakinuŭšy ržavieć zarany płuh,
Spatniełaje raschrystanaje leta
Pryjšło – i łuh ad konikaŭ ahłuch.
Smuhoju achinułasia płanieta.
Zajmaje dych haračy kmienny duch.
Dzie vobłačka, dzie dźmuchaŭcovy puch?
I prosiń prosić šyryni ŭ praśvieta.
 
Ad zaviruch kalučych paciaruch
Naskroź daroha ŭjezdžanaja ŭhreta.
Ščyreje letni dzień adzin za dvuch.
Pał voč viasnovych čystych nie patuch,
Niby ahoń dalokich zor Suśvieta,
Padlotak nad stahami robić kruh.

 

#III
U Biełaviežy – łośna, jaźna ŭ Ščary.
Ź lasnoj krynicy ahniavy hłytok.
Uzvažłivaja jasnaść dziorzkaj mary
I strymanaści pieršy chaładok.
Siahaje jastrab dumki praz huščary
Nad zbrośniełaju zaciššu zatok.
Pierakidaje vosień žoŭty ŭtok
I, pa tradycyi, zhuščaje chmary.
 
Razbłytać choča błiskavic matok
Rabinavaja noč. Rabin stažary.
Ladkom na łuzie škłicca kapytok.
Sivieje ržeŭje. Zvonka stynie tok.
Piaro raniaje vyraj na abšary.
Ruń prahavita ciahnie ziabki sok.

 

#IV
Zažmuryłasia smačna akanica.
Śpić na piarynach biełych cišynia.
Ad sivieru śsiniełaja sinica
Nijak nia moža dačakacca dnia.
Race, jak rybaku staromu, śnicca
Prycmok saminy, styły lod łinia.
U duba-vieduna z-pad karania
Prabiłasia bruistaja krynica.
 
Lacić adłižny karkat varańnia
Ź jałiny, što staić, niby zvanica.
Siadłaje ŭschod haračaha kania,
Štoraz vyšeje ŭ sonca vyšynia.
I pieršaputak nieba reža nica
Pałosak reaktyŭnych pałaźnia.
 
 
 
 
*  *  *
Matory naklunułi...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Biełyja nočy

#I
Poščak uščent paškumataŭ
Sonnuju mlavaść spakoju.
Końnik skača naŭskapyta –
Kochkajuć lohka padkovy.
Miadźviedź abniuchvaje
                                                  čałaviečy śled,
Aščerana pašča
                                      bahny iržavaj.
Końnik śpiašajecca
                                              apaviaścić śviet
Pra maładuju dziaržavu.
Ziamłi nie kranajucca
                                            kapyty –
Viakoŭ abahnałi mnoha.
Końnik,
                  chaču paprasić,
                                                      kab ty
Na mih suniaŭ
                            varanoha...

 

#II
Atłanty –
                      invałidy
                      Viałikaj ajčynnaj vajny –
Adnarukija,
                      adnanohija.
Daŭno
              na zarobki ŭ horad
                                                      pryjšłi jany
Z-pad Połacka,
                                  z-pad Noŭharada.
U kružałach
                          raźviazvałi torby ciškom,
Viačerałi
                    pradublenaj sałaninaj.
Šukałi raboty
                                  samaj ciažkoj
Ilnovałosyja
                              Sielaninavičy.
Adnaviaskoŭcy
                                kasiłi husty muroh,
A jany 
              ŭ maŭkłivaj zhodzie
Padstaviłi plečy
                                      pad hłyby muroŭ
U tysiača siemisot
                                      dalokim hodzie.
Pasprabuj
                        na plačach
                                              horad trymać.
Nie dačakałi padmieny.
Kamiennaja
                      nie adpuskaje turma,
Sami stałi
                      kamiennyja.
Maŭkłiva cierpiać
                                        parabki viakoŭ –
Ni prodychu, ni adchłańnia.
Ja paznaju
                      svaich ziemlakoŭ.
Nu chto ich nazvaŭ
                                    atłantami?

 

#III
Červień
                  baicca stupić na prakosy,
Złamanyja padymaje zvanočki.
Dziaŭčaty na Biełaj Rusi
                                                      češuć rusyja kosy.
U Leninhradzie
Biełyja nočy!
Biełyja nočy!
                          Biehłi nohi,
Pakul masty nie raźviedzieny.
Ad lubaha
                        šlach dadomu doŭhi –
Dabrałisia ledźvie...
Biełyja nočy, –
                                  ci heta błukaje
Bieły miadźviedź
                                      na polusie?
A moža, śviatło vačej,
                                                  što patuchłi ŭ błakadu,
Aśviaciła raptoŭna
                                            Marsava pole?..
Ty nie śpiašajsia,
                                      rumiany ranak!
A letniaj nočańki
                                          nie nadtočyš...
Vačej kachanaj
                                siniaje źziańnie.
Biełyja nočy,
                            biełyja nočy...
 
 
 
 
*  *  *

Mikołu Prašchoviču

 
«Na Biełarusi
Pčoły, jak husi», –
Pryhadvaŭ ziamlak
                                          u vyrai.
Zory śpiełi,
                          zory haśłi,
moch ziaziulčyn
                                  ros na vyvaratniach.
«Jem syruju zajčynu
Dy lublu Ajčynu!» –
Prysiahaŭ paŭstaniec
                                              niabiosam.
Dźviery
                    dniu maładomu
                                                    rasčynieny –
Rasoj išła pieśnia bosaja:
              «Ja zdymu parču,
              Nožki abviarču...
              Pieśniu aziabłuju
              Sahreć chaču...»
Torkniecca ŭ kryhu
                                          łyč karasiny,
Sonnuju roŭniadź uśpienić.
Zharu ja
              na viejcy tvajoj
                                                  rasinkaj,
Biełaruś –
                      maja mova
                                              i pieśnia.
 
 
 
 
Kamiani Bresckaj krepaści
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Arciel invałidaŭ
Nož spatykajecca. Małatok kartavić.
U piarestryki chodzić dratva.
Arciel invałidaŭ u kožnym kvartale
Pieravyšaje hrafik.
 
Pryśmierkłi vočy. Skručełi palcy.
Niekałi sumavać za rabotaj.
Uspaminy «kazinuju nožku»
                                                            prypalvajuć,
Vycirajuć ślazinu ŭpotaj.
 
Za voknami chodziać cybatyja łiŭni,
Hrad bujnakałibierny ščapaje hontu.
Prychvatkami šyje baćka ščaśłivy
Na abiedźvie nahi
                                  synu
novyja boty.
 
 
 
 
*  *  *
Pakata dach apuściŭ plačo.
Nia moža ŭsio hrybasiej spynicca.
Subota.
Padłohu myje dziaŭčo,
Padtorknuŭšy tak, jak mama, spadničku.
 
Piarevisła brazhaje pa viadry.
Maśnicy prośbu svaju prarypiełi:
«Dzierkačom nas,
                                  žvirkom nas
                                                                try,
                                                                try,
                                                                try!
Uzad-upierad,
                            uzad-upierad...»
 
Łakciom vałasy adkiń dy adkiń.
U vadzie daždžavoj zachodziacca palcy.
Zatoje ŭžo hetak harać sučki, –
Zdajecca, padłohu naskroź prapalać.
 
Harać i padešvy – nielha tryvać.
Na hanku topčacca pryśmierak sonny...
I zvonkija nohi studzić trava,
Jak dźvie asmužanyja sasionki.
 
 
 
 
Šapka
Usiu zimu z apratkaju zabytaj,
Jak u hłuchim biarłohu, ŭ šafie śpić –
Nie maładaja ŭžo aładka-šapka,
Sapiernicu vušanku nienavidziačy.
I tolki adnaho jana baicca,
Kab haspadar viasnoju nie nadumaŭsia
Addać jaje varonie na hniazdo, –
Nie paŭtaryć by sumny los babułi.
 
...Zajšoŭ z marozam haspadar u chatu
I moŭčki, stomleny, za stoł sadzicca.
 
Kałi, byvała, letam jon pałudnavaŭ,
Lažała na krai šyrokaj łavy,
A haspadarski syn jaje prymiervaŭ.
 
Z-pad doŭhaha brylka ružovaščoki
Hladzieŭ mały, jak jabłyk z-pad łistka.
Śviaciŭsia baćka ŭśmieškaju ščaśłivaj.
 
Čamu brylok tak napał nadłamany?
Na zołku haspadar ustaŭ, kab siejać.
Ščyreŭ unočy doždž – i, jak vaščyny,
U soty ŭsiu rallu parašaciŭ.
Było na ŭskocie sonca. U kišeniu
Jaje pakłaŭ taropka haspadar
I pryvitaŭ z pašanaju Jaryłu
Dy paprasiŭ, kab jarynie spryjaŭ jon.
 
A što vušanka? Apuściŭšy vušy,
Usiu zimu prachodzić. Niezajzdrosna!
Lutuje Luty, ściužyć Studzień. Śniežań
I toj hady ŭ rady byvaje cichi...
 
Zuch-Sakavik jaje ciarpieć nia moža,
Choć jon padymie vušy hetaj soni.
Ledź sonca łaskaviejšym vokam hlanie,
Aładku-šapku ŭstorknie na chapku.
 
Nu, a ŭ Krasavika pa-kavalersku
Jana lažyć – na čubie i na vuchu.
 
Maj vietrany – štonoč čakaj u chacie,
Pakul jamu kudłacić čub kachanka.
 
...Vychodzić haspadar, i dźviery ciŭkajuć.
 
Nu, jak nia ŭspomnić Červień zahareły!
Dakošvaje łuhi – znachodzić hniozdy,
Kładzie ŭ jaje ciaplutkich ptušaniat.
 
Brylok
                saśmiahły Łipień pierakručvaje
I nahinajecca krynicu vypić.
Nia śpić u šapku, nosić jaje radasny
Vusaty Žnivień ledź nie na patyłicy.
 
Pravodziačy vačyma vyraj sumny,
Jaje rukoj prytrymłivaje Vierasień,
Nidzie nie zabyvajecca Kastryčnik,
Naciahvaje na vušy Łistapad.
 
Jana prapachła vapnaj i ziamloju.
Zrabiłasia ad łiŭniaŭ i ad sonca
Jakraz jak sivahrakava kryło...
 
Što aproč śniehu bačyła vušanka?
 
Apošni raz išłi z haspadarom
I na jaje łistok čyrvanacyby
Apaŭ, jak toj padlotak na buślanku,
Aziabły, kvoły i taki durnieńki...
 
Aprykła ŭsio, chutčej by Sakavik,
I, biezumoŭna, jon pa daŭniaj družbie
Haspadaru napomnić pra jaje.
Jakija ž dni ŭ vušancy niepavarotłivyja!
 
 
 
 
Dziatłinka

Uładzimieru Karatkieviču

 
Daśviećcie zajmajecca cichaje.
Na łistach rasa chałodaje,
Uźbiehła na ŭźmiežak,
                                                  zadychałasia
Dziatłinka biełahałovaja –
 
Plamieńnica dziatła biełahrudaha,
Unučka zaviei ŭskudłačanaj.
Sukniu, što zielaniejecca rutaju,
Z kaniušynaj kupiła ŭ składčynu.
 
La dziaŭčynańki ščyrejuć z ranicy
Čmiałi –
                svaty basavityja.
Adviačorkam tuman starajecca
Nohi uchutać śvitkaju...
 
Navalnica prastory vymyje –
I dziatłinka znoŭku klavaje.
Na čužynie aśvietłić sny maje
Svajoj hałavoj bialavaju.
 
Dziatłinka śniežnarutaja,
Jak ślaza pa Radzimie,
                                              čystaja...
Taksama i Biełaruś maja
Na ŭźmiežkach ćviła
                                              i vystajała.
 
 
 
 
Partyzanskija kotłiščy
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Nieruš
Nieruš ranišni –
                                      rodnaje słova,
Mnie šukać ciabie,
                                        pokul hladžu,
Pad zialonym kryłom vierasovak,
Pad krysom
                          i śpiakoty j daždžu.
Słova,
              što jak naroh dla rataja,
Jak dla łastaŭki –
                                      stromy vilčak,
 
Ad jakoha na niebie śvitaje,
Ad jakoha jaśnieje ŭ vačach.
A paščaścić – natrapicca nieruš,–
Zaźviniać niedzie promni naŭzboč.
Nieruš svoj
                          paniasu ja abieruč,
Jak ślazinu z matułinych voč.
 
Ad abrazy,
                        ad pozirku złoha,
Šlach zabłytaŭšy dla nasłańnia,
Nieruš ranišni –
                                      matčyna słova,
Mnie, jak boru,
                              ciabie zasłaniać!
 
 
 
 
Kašula Paŭluka Trusa
Čyrvonyja ružy,
Čornaje łiście...
Niaŭžo heta praŭda:
«Nasiŭ kałiści...»?
 
Jak tuman na daśviećci, śviatleje kašula –
Zdajecca, muroh z Paŭlukom kašu ja.
Raschrystanyja, stupajem popłavam,
Nam fyrkajuć vietry chrapami ciopłymi...
 
Maci kužal prała pry łučynie,
Na rasie majovaj pałatno białiła.
Paŭluka čakała,
Dni łičyła,
Sustrakać vychodziła ŭ dałinu.
 
A paśłisia vietry bujnyja ŭ zialonaj,
Bałabołkaj recha biłasia na šyjach.
«Zaźvini, synočak, žaŭrankam zalotnym!» –
Maci ŭprychvatki kasavarotku šyła.
 
Pieśniu rodnuju hukała čarnabryŭka,
Pa dalokim sumavała domie,
Adhukałasia z dniaproŭskaha abryvu:
– Oj, nie svitи, misiačeńku,
Nie svitи nikomu...
 
I kašulu vyšyvała rupna
Čarnabryŭka ŭ internacie viečarami.
I, jak sonca,
Joj zachodziła na ruki
Hałava paeta kučaravaja...
 
Čornaje łiście,
Čyrvonyja ružy –
Krumkač žałoby
Nad radaściu kružyć...
 
 
 
 
*  *  *
Šyby rady...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Dubroŭka
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Stary laśnik
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Maja mova
Śćviardžajuć historyki i movaznaŭcy,
Što pastupova ścirajucca hrani nacyj
I, nibyta jak pieražytak,
                                                    adžyć pavinna abaviazkova
Mova maci majoj – biełaruskaja mova,
Što mnie, jak imia ŭłasnaje, błizkaja i znajomaja,
Što pa žyłach maich ciače
                                                      i sonnym Sažom i Niomanam.
Ja čakaju časinu siabryny ludskoj,
Ale nie zhadžusia, što rodnyja movy łuskoj
Byłi na rybinie čałaviectva,
Jakaja ŭ viečnaść płyvie akijanam viečnaści.
Halejuć uvosień hai-kasmačy,
Pa viaśnie raściskajuć łisty
Svaje kułački maładyja.
I kałi navat mova maja zamaŭčyć,
To nia zrobicca miortvaj łatyńniu.
Słovy, dzie kožny huk
Aziabłaj sinicaj cińkaje,
Nia stanuć terminami medycynskimi.
Hetyja słovy
Pavinny vyvučyć buduć nanova,
Kab daviedacca,
                Jak Ruś maja, biełaja
                Ad viasnovaj nakvieci
                I kaściej niaprošanaj nabrydzi
                Z-pad čarapastych svastyk,
                Volnaj volaj svajoj daražyła,
                Jak z bratami i siostrami
                Ščyra družyła.
                Kałi mova maja
                Ułijecca ŭ ahulny ludski akijan –
                Paciače ŭ im, strymanaja,
                Ciopłym Halfstrymam.
                I budzie mnie serca hreć
                Kožnym aščadžanym słovam,
                Bo, jak žyta, spradviečnaja
                                                                          Biełaruskaja mova!
 
 
 
 
Partyzanski kraj
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
*  *  *
Pračynajusia ad klokatu...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
*  *  *
Išła nad cichim lesam poŭnia.
Rasy čakałi vierasy.
Pad vierbami ŭ nahretym čoŭnie
Dziaŭčyna myła vałasy.
 
Jašče chudzieńkimi rukami
Viazała, mokryja, vuzłom.
Uśmieška na vadzie błukała.
Chmurynki voziera viazło.
 
Prasiłasia u kosy stryžka.
Šaptała ź bieraham karma.
A kosak nie chapała kryšku,
Kab dźvie łilei utrymać.
 
Ledź-ledź chavałi zajzdraść chvałi,
Až zakipiełi u tryści, –
Mianie i čovien padmyvałi
Daloka ź junaj zapłyści...
 
 
 
 
*  *  *
Ptuškami kołiś byłi cyhany,
Lotałi ŭ vyraj,
Dy volłi
Niejak najełi,
I ŭ nieba jany
Uźniacca nia zdolełi bolej.
 
Ach, cyhany...
Voźniščy, tahany,
Pieramianianyja koni.
Tolki hryvastyja tabuny
Skačuć pa snoch niespakojnych.
 
Da skonu biaskoncy
Šlachoŭ suvoj.
Zialonaja chata – dubrova.
Tolki cyhanskaje
Nad hałavoj
Viečnaje sonca vandrovak.
 
Dzie ni prystaŭ – abžyvajsia nanoŭ
I znoŭ
Za stary zaniatak.
Kałi nie pakryŭdziŭ Boh cyhanoŭ,
Dyk heta na cyhaniatak.
 
Ad vohniščaŭ smuhłyja, jak žałudy,
Śniać jany ciopły kuchan.
Vyraj kurłyča pra chałady
Niebu na samaje vucha.
 
I cyhanam,
Synam ziamnym,
Bojazna sytych vollaŭ.
Kołišnim ptuškam,
Dorahi im
                    pieśnia,
                    daroha,
                    vola...
 
 
 
 
Ziamla
Lublu tvoj noraŭ, ścišany i hrozny.
Taksama promniu kožnamu žadzion.
Ty paviadzieš plačom – ščabiečuć viosny,
Druhim – zaviei kapyciać zahon.
 
Sama spatkała poŭdzień vysakosny
I mnie pasłała ščodry vyraj dzion.
Chaj budzie na łuhoch tvaich vidzion,
Dymić nie addymicca śled moj rosny.
 
Ja słuchaju z taboj pčałiny zvon.
Dzieviatym vałam uźniała barozny
I syna siejbita ŭziała ŭ pałon.
Abrusam runi maładoj zdavion
Zasłana ty, jak kruhły stoł šyrozny, –
Dla ŭsich pavinien być nia ciesnym jon!
 
 
 
 
*  *  *
Nadta zajadły rybak Adviačorak,
dla prynady ŭ raku nakryšyŭ
drobnych zorak.
Słup telehrafny,
što stajaŭ na bierazie,
nažyviŭ jon, jak čarviaka.
Dy pakul što
ničoha nia bieracca
ŭ viasiołaha rybaka.
Sonca dryžyć papłaŭkom.
Raka ŭsia da dna
vidna.
I Adviačorak kradkom
sočyć za čarviakom.
Čarviak pačynaje źvivacca,
raptam nyrnuŭ papłavok, –
i Adviačorak,
ščaśłivy, radasny,
na bierah vyciahnuŭ
                                          zmrok...
 
 
 
 
Zazimak
A viecier vułicy rasčyściŭ.
Buchmaty,
                    puchki śnieh pasypaŭ,
I kułački zasochłych łiściaŭ
Ściskajuć maładyja łipy.
 
Zastyłi jasieni ŭ pałonie,
Dy tolki dvorniki ŭ adčai.
Śnieh sahrabci u dźvie dałoni
Śpiašaje śniehaačyščalnik...
 
Maroz zdarovajecca pałka –
Zima ŭžo tupaje staraja.
Na Śvisłačy pranyry-hałki
Tryvałaść lodu praviarajuć...
 
 
 
 
Łistok ušackaj vosieni
Raŭčuk zaspany vioŭ łahčynkaj,
Zalełi kamiańki na dnie.
Paviesialeŭ moj šlach.
                                              Laščyńnik         
zadnieŭ u sinim tumanie,
Rasoj, raskidzisty, apyrskaŭ –
Złuju.
            Dy tut, jak siabruku,
Łistok
              cialačaj mokraj pyskaj
Z davieram torknuŭsia ŭ ruku.
Raŭčuk
              užo źvinić račułkaj,
Daruju mokrym vierasam.
Tak pa-cialačamu
                                      rasčuleny,
Što zamyču, zdajecca,
                                                  sam...
 
 
 
 
Pamiaci A. V.
Biełaja zavirucha
łomić źniciełyja ruki,
hałosiačy,
                      chodzić pa Miensku.
 
Čornaja skrucha
                                pravić paminki
pa śmiechu majmu
z tvaimi vačyma.
 
Ja pasynkam staŭ
u losa-ajčyma,
pasynkam
                      u ziamłi-mačychi,
na jakoj ja drabniej
                                        za ziarniatka makavaje.
 
Čakać mnie niama čaho,
čakać mnie niama kałi.
Ja –
      kołas pachiły,
                                      horam nałity.
Ruchajucca łifty –
baču
          ruchomyja damaviny...
 
Lod apošni vydzioŭbvajuć pieški –
ručnyja dvornickija hraki.
Zimu za horad vyvoziać śpiešna
Hruzaviki.
A chto maju zimu vyviezie?..
 
 
 
 
*  *  *
380
Ja, małada, nia viedała,               
Ci było leta,  ci nie było?.. 
#Z narodnaje pieśni

 
Łist vysach, zzaleły, –                             
Blašany skrohat.
              Babina leta,
              Biełyja skroni.
 
Kasu na atavu
Pamału klepiać –
              Kaśba nia taja.
              Babina leta.
 
Zastyłaja kropla
Łipniovaha vosku –
              Leta karotkaje,
              Leta – ŭvosień.
 
Daloka łiŭni,
Šalenstva zalevy.
              Z žalem ščymłivym
              Mamina leta...
 
 
 
 
Lasnaja daroha
A les tumanom zatopleny.
Nia duža śpiašajecca dzień.
Recha ŭ miakkich pantopłikach
Padmokłym mocham idzie.
 
Rabyniečka-arabinačka,
Niby z padlodnaha tchła,
Z zahłušy letniaj prabiłasia,
Vyrvałasia da śviatła.
 
Sivier zdaloku dychaje,
Aščeryŭ sto dvaccać ziap.
Stynuć vyboiny cichija,
I łist pieražoŭkły aziab.
 
Daroha źnianacku załomicca,
Vyhniecca pałazkom, –
Dryžyć na jałovaj dałoni
Sałominka
Z abmałočanym kałaskom...
 
 
 
 
Paema žytniaj skibie

#I
Moj dzied,
                      ryžanin Hałvińš,               
Miechanik pa młynach,
Na hrošy byŭ
                                nia hały
I vypić –
                      nie manach.
Jaho pryvaražyłi
Aziory
              ci ilny?
Zrabiŭsia staražyłam
Ušackaj starany.
Prynamsi,
                      nie małaja
Zasłuha toj
                          adnoj,
Jakuju zvaŭ
                      Małankaj,
Z kasoju ilnianoj...

 

#II
Kuhikała małoje –
Mnie bolšała radni.
A kamiani małołi,
Śpiavałi kamiani.
 
Kaciŭsia vierasami
Viasielny karavaj:
– Oj, dzieŭka,
                            abrusami
Zastolle nakryvaj!..
 
Išoŭ prasnak
                              u prymy
Da bulby naciańki.
Andrejeva čupryna
Bialeła ad muki.
 
A na młyny kułiŭsia
Koŭš zorny z-za siała.
Viasiołaja Kułinka
«Łatyšačkaj»
                                była...

 

#III
Radni i hod niamała
Zabyŭsia naš paroh.
Adno
          «łatyškaj» mamu
Jašče zavuć paroj.

 

#IV
Łatyšski stoł haścinny
Nanoŭ
              siabroŭ sabraŭ.
Jak na starym haścincy,
Zavozna tut ad straŭ.
Bi,
    piva,
              pjanaj pienaj,
Kryšy dubovy sklep.
Klanovym łistam,
                                        kmienam
Zapach uładna chleb.
...Nad cichaju siadzibaj
Siarpok maładzika.
Čamu ž ty
                      z žytniaj skibaj
Dryžyš, maja ruka?..

 

#V
Nad cichaju rakoju
Z dalokaj cišyni
Zabyty młyn hrukoča,
Śpiavajuć
                          kamiani...
 
 
 
 
*  *  *
Udary pieruna...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Leśničoŭka Vełdzis
A pad viasiołkaj-vosiłkaj,
Jak baravaja pčołka,
U jasienievaj vosieni
Zbłudziła leśničoŭka.
 
Hałiny pa-nad ściežkami
Pa sažaniu ŭ razmachu.
U leśničoŭki ŭciešnaje
Imia –
          «Prahoniš smahu».
 
Na toje vola vosieni
I załatoj zaviei,
Što Ručajkom –
                                      Avocińšam
I haspadar zaviecca.
 
Kala haściej rasčulenych
Dy kala pieśni cichaj
Płyvie-płyvie račułkaju
Ščyrucha-leśničycha.
 
A ručainkaj z voziera
Iskrycca leśničoŭna, –
Za joju našy pozirki,
Jak Daŭhavaju čoŭny...
 
Tut studnia znakamitaja
I ŭsim vada da smaku,
Dy bolej akavitaju
My prahaniajem smahu...
 
Vychodžu ŭ noč spakojnuju,
Vadu znachodžu niejak.
Na dnie chałodnaj konaŭki
Travinka zielanieje...
 
Paduški ŭźbiła biełyja,
Žadała: – Łabu nakty!
Mnie ž, jak sałdatu biehłamu,
Nia śpicca doŭha nadta.
 
A leśničoŭnie choraša
Na murahu na vyškach.
Mnie ŭ chacie niešta horača,
Ja znoŭ da studni vyjšaŭ.
 
Siabie ja pierakonvaju,
Tut niečaja pravinnaść:
Try ŭ niebie poŭni –
                                          konaŭki,
Na dnie pa try travinki...
 
Hajdałasia-
                        hajdałasia
Viadro –
                  i ŭ studniu sieła.
Čamu ž nie zdahadałasia
Pasłać i mnie na sienie?..
 
Nia jabłyńka lasovaja –
Ty złaja asačynka...
Mianie starymi sovami
Try poŭni asačyła.
 
Idu sabie biassońnikam,
Nia znaju sam kudoju,
Sasońnikam, sasońnikam,
Palankaj maładoju.
 
Dach tumanoŭ załatany
Zmakrełym
                          žoŭtym łistam.
I prosiać pieŭni Łaćvii
U nieba dzień niamhłisty.
 
Paciahvajecca soładka
Dnia maładoha pachmur.
Na zołaku,
                      na zołaku
Muroh tryvožna pachnie...
 
Da jasienievaj vosieni
Ja nie zabudu śledu.
Naleta da Avocińša
Kasić muroh pryjedu.
 
Ja ž nie taki niaŭdałica,
Nia złomkava niasieńnie.
Niaŭžo nie zdahadajecca
Tady pasłać na sienie?..
 
 
 
 
Ryžskija rukavički
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
JEŬRAZIJA
Čałom tabie, Jenisieju!
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Usinski trakt
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Marału zrazajuć panty
Dryžyki pa ciele,
            Marał pacieje
            U try paty.
Panty
Zrazajuć
Nažoŭkaj.
            Kapyty
            Bjucca na žoŭkłaj
            Travie...
Tryvaje...
Režcie ž!
            Ci nažoŭka tupaja?!
Narešcie!..
            Na śviežym piańku vystupaje
            Žyvica čyrvonaja...
Vypuściłi
Z zahona!
            Hruknułi
            Usie zakładziny sucha.
Rvanuŭsia...
Zamior...
Prysłuchaŭsia...
            Strach jašče kazyča
            Pachviny.
            Trasianuŭ hałavoj pa zvyčcy,
            Što rohi tam być pavinny, –
Niama ich!
            Na mih
            Niamaja
            Cišynia.
            Tolki kiedry šumiać.
Bolš
Nie suniać!
            Raskručvajecca spružynaj napiataj
 
Uvieś balučy,
Biezabaronny,
Łabaty...
            Ad abrazy zabjecca
            Pad kiedry hustyja.
            I pokul
Bol nie
Astynie –
            Nie zvaruchniecca, nia tropniecca,
            Kab nia ŭpała
            Na śviežy pianiok ani kropłi...
Adstoicca
Sum u vačach,
            Jak zmrok u ciesnych prahałach.
            Navat pysy haračaj
            Nie astudzić vadoju krynic...
            A pobač
Jaho siabry
Z maładymi
Rahami
            buduć hnać maładych alanic...
 
 
 
 
*  *  *
Jak lohkuju łodku...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Raskaz načalnika budaŭnictva
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Padpłyvahačy da Dudzinki
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Tałnaška
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Tuva
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Karhyraa
Ułasny hołas hučyć nieznajoma –
Bojazna rechu ŭ harach načavać,
Čuvać,
Błukaje
              sa stromy
                                      na stromu...
 
Miadźviedziu staromu,
Jak hruznamu łamu,
Niazručna stupać pa łamu –
Jašče zakoleš łapu
Na svaju hałavu.
Pasvaryŭsia, vidać, ź siabrukami.
                                                                          Rykaje...
La abryvu loh
Na śpiakocie.
U hułki loch
Kamiani kocić.
Paciahnie łapaj,
Źviesić vucha –
                                  vodhulle doŭha vuchkaje...
Nastyłymi hrukajučy kijami,
Zdaloku idzie,
Pakłaniŭšysia akijanu,
                                              sivy sivier...
Cišynia.
Čuju,
Jak u padchmarnym čumie
Zajčaniatki hryzuć
Vierchavinki talnika...
– Ja pieśniu tak zrazumieŭ? –
Pytajusia.
Susiedka viasioła hlanuła,
Ad uśmieški nia toić vačej.
– A pieśnia prostaja:
«Jechaŭ-jechaŭ,
Šlohnuŭ bułanaha
I pajechaŭ chutčej...»
 
 
 
 
*  *  *
Pašoj sapie...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Adam i Jeva
Pakul daloka śpić zaleva
I sopki pieściacca ŭ smuzie,
Jany ŭdvaich,
                            Adam i Jeva,
Kapajuć bulbu
                                      u tajzie.
Koń paśvicca,
                                    bialeje hryva
Ź pierastajałaje travy.
Spradviečny sum
                                      apaŭ tužłiva –
Latuć u vyraj žuravy.
Uśled machajuć
                                      kryllem kvołym
Kusty, łimońnicy, čmiałi.
Spradviečnych dreŭ
                                          spradviečny kvorum,
Spakoj spradviečny na ziamłi.
Na momant
                        serca jon asiłić,
I zdasca,
                    što niama tryvoh,
Što ź niedalokaj Chirasimy
Nie paskubuć viatry muroh,
A tolki cichija pavievy
Chvalujuć ilmaki ŭ tuzie.
Jany ŭdvaich,
                          Adam i Jeva,
Kapajuć bulbu
                                      u tajzie.
 
*

Siudy,
              ŭ daždžy,
                                        ŭ maroz sibierny,
Aratai i kavałi,
Z-pad Vilni,
                          ź Viciebskaj huberni
Hadami
              ziemlaki bryłi.
Nad imi
                vyrai laciełi
Damoŭ,
                da viesnavych hramoŭ,
I chmarki płavałi,
                                    jak cieni
Dymoŭ
              z astyłych kaminoŭ.
Ad rodnaha stała,
                                      ad bulby
Darohi roznyja viałi:
Adnych –
                    daŭhi rubiel
                                                i bułki
Zavabiłi na kraj ziamłi.
Tych –
              załataja łichamanka
Zaniesła ŭ nieprałaź purhi.
Nia horača pad łachmanami
Było ad vohniščaŭ tajhi.
Nu a kamu sabołi paśvić
Davierje akazaŭ urad.
Los –
            koń naturłivy –
                                                  da ščaścia
Nia vioz:
              byŭ čas, jak kanakrad.
 
*

A ranicaj
                      tuman nad sopkaj –
Hustaja para
                          nad katłom:
Znajoma pachła
                              bulbaj sopkaj,
Siałom,
              pakinutym žytłom.
Tam
        na strasie piaje sałoma,
Jak čaracinka ŭ kryhachod.
I pieśnia rodnaja
                                    i słova
Byłi radniejšyja štohod.
Viaki...
Prymorskija razmachi...
Zabyŭsia čorny chleb,
                                              ale,
Jak niezabyŭnyja prysmaki,
Haściła
                    bulba na stale.
I zazimkam,
                      kałi na toni
Išło daśviećcie ŭ tumanach,
Jana
          zhrubiełyja dałoni
Kabietam chaładziła ŭ snach.
Chaciny,
                  što ŭ lasnych pavietach
Zamioŭ katory łistaviej, –
Na ščodraj dałani płanety
Byłi
          ad bulbinak drabniej...
 
*

Nia chvałimsia
                          časinaj toju,
Kałi jaje –
                  usim na strach –
Pałiłi
              z prastatoj śviatoju,
Jak jeretyčku,
                              na kastrach.
Dy ŭ prysku
                              bulbu ŭhledzieŭ prodak,
Kałi karčy zhłydaŭ ahoń,
I, niby ŭzvažvaŭ samarodak,
Z dałoni kidaŭ na dałoń.
Jana –
              nia majcie bulbu ŭlehcy –
Z usimi stravami
                                  na «ty».
Hurok, kab ź joju popleč lehčy,
Daje nyrca ŭ rasoł kruty.
I smahnie sieladziec u loku,
I ŭ lutaj pary
                                  mleje krop.
Jana siudy pryjšła zdaloku –
U baraźnie
                        pa tryccać kop...
Dymisia bulbaj,
                                    kraj malenstva.
Jaje stvarała spakvala
Pa vobrazu i padabienstvu
Svajmu
                  karmicielka-ziamla.
 
*

Kryču na ŭsio Prymorje:
                                                        – Bulba!
Prymi pakłon
                                ad ziemlaka.
Raści,
              z haračych śniežak hurba,
Što maci syple
                                  z sahanka.
Ni doždž,
                        ni hrad ciabie nia pieścić,
Nadziejny chleb
                                  majoj ziamłi.
Nia hrebvałi
                          taboj i pieśniaj –
Z saboju ziemlaki ŭziałi.
A pokul
                    niedzie śpić zaleva,
Tajfun
                viatry ŭ miachach viazie, –
Jany ŭdvaich,
                            Adam i Jeva,
Kapajuć bulbu
                                    u tajzie...
 
 
 
 
Port
Uładzivastockija niaviesty
Sustrenuć vietła
                                          i niavietła:
Ty nie rybak,
                              nie kitaboj,
Prachodź spakojna, sam saboj;
Papłavaŭ dosyć
                                      u «zahrancy»,
Chaj nie chapaješ ź nieba zor, –
Piaščotaj pozirki ŭzharacca,
Idzi na ich, jak na kaścior.
Hod palulała
                                u Brystołi –
Žanich užo zusim prystojny.
Ci kitaboj ty, ci rybak,
Śpiašajsia zakazać
                                              «kabak» –
Tut restaran zaviecca tak,
Pryvykłi dźviery da atak –
Hulaj, rybak, kulaj, rybak,
Šykuj,
                  ščyrej kładzi «na bak»!
Zabudź na čas
                              tuhu kajut,
Pucinnym hrošykam –
                                                  kajuk!
...Uparta
                    poźnija niaviesty
Čakajuć
                    norda,
                    osta,
                    viesta.
Usie viatry
                        z usich šlachoŭ
Dla ich prynosiać žanichoŭ.
Nie z karabla –
                                dyk topaj mima,
Choć paravozam hałasi.
...Hladziać
                        zialonymi vačyma,
Jak niezaniatyja taksi...
 
 
 
 
Viasiołka
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Uradžaj
Jašče niamaja
chviłina adna...
Trał padymajuć
sa dna marskoha.
Labiodki žałasny skohat...
Kuchtałi –
kostački pryharščaŭ trała,
                                                              šklanyja,
baluča zanyłi:
rabrynu borta łičyć pačałi.
Trałmajstra –
imhniennym rucham! –
chapaje krukam...
Ljecca vady błakit.
By zaharpunieny kit,
siejnier kidajecca ŭ baki.
I –
rybaki
dychańnie pieraviałi ščaśłiva.
Nad pałubaj chmara parypvaje
ź łiŭniem
                      rybnym...
Voka ŭ pulataha mintaja,
nibyta
płaneta žachu,
sychodzić z arbity...
Ščelepami raźbitymi
pakutłiva krataje
kambała, biezdapamožna plaskataja.
Jak jana hlanuć choča,
dy –
pierabiehłi na śpinu vočy.
Rot zamały – nie spytacca,
łicha adkul...
Akuń
              padłasy
na ŭvieś akijan by zaroŭ,
dy –
papiarchnuŭsia ułasnym
puzyrom.
Źlazaje,
syplecca rasplusnutymi ślazami
niepatrebnaja bolej łuska.
U adčai traska
skivicy,
                  byccam ruki, załomvaje.
Siviejuć kosy
ciny zialonaj.
Čaplajecca nieba
za vodaraści, karčy.
Niema
          ryba kryčyć...
 
 
 
 
Haspadary
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Dom na sopcy
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Cišynia
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Dzied i mora
Pachnie dałoń
                              Załatoha Roha
Naftaj,
                  dalokimi katastrofami.
Zmoŭk akijana naśmiešłivy rohat.
Cišynia tut,
                          jak dzieŭka-piarestarak,
                                                                            strohaja.
Byccam na kuchni ahulnaj,
                                                            hryzucca
Chvałi –
                taksama z plemia žanočaha.
Hlanieš:
                  Nieptun pasivieły
                                                        z trochzubcam
Vyjšaŭ na bierah,
                                        hniecca pad nošaju, –
Heta łović bahrom askabałki
Dzied,
            što razłučany z moram źniamohaju.
Ŭsio ž kala mora
                                      staromu zabava.
Ciahnie dadomu drovy namokłyja...
Doški ciažkija,
                                mačtaŭ abłomki,
Buduć traščać jany
                                                  nočču zaviejnaju.
Spuściacca nizka
                                        ŭspaminaŭ abłoki,
Dni maładyja na momant viernucca.
Znoŭku tajfunam
                                      nasunucca brovy,
Bort zatraščyć –
                                            hruknie chvala šalonaja...
Salonyja drovy...
Ślazina salonaja...
 
 
 
 
Karejanka
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Cichi akijan
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Buzkašy
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Ekspromt
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Dzivosnaje imhnieńnie

...radaść hałavoj da nieba
dastavała.
#Amar Chajam

 
Na poŭnač laču,
                                  na poŭnač –
Štomih
              ad ciabie dalej.
Mianie, zavirucha, napoŭni,
Lutuj uva mnie,
                                  šalej!
Abłohi
              pieramiataje,
Abłoki
              pieramiało.
Niaŭžo
              i chviłina taja,
I ty –
              heta ŭsio było?..
Za bortam zima niespakojna
Siardzitaj susiedkaj sapie.
Viazu ja na poŭnač
                                      śpiakotu,
Niby kantrabandu, ŭ sabie.
Śpiakotu tvaju mnie možna
Pravieźci –
                          chaj śnieh rastaje, –
Pavietranyja tamožni
Nikołi nia znojduć jaje.
Da choładu bieły,
                                  kurycca
Ad śniežnaha połymia dym.
Ahoń haračej nie ŭharycca,
Nia zojdziecca dymam hustym...
Idziem na źnižeńnie –
                                                  na poŭnač.
Maŭčańnia nastyłaha sum.
Ja kłiču ciabie na pomač,
Ja vydychaju:
                          – Chanum...
 
 
 
 
RUTA – MIATA
*  *  *
Ad
      «nia treba, nia treba»
Da
      «śviatło patušy»,
Jak da siomaha nieba,
Jak da ščyraj dušy,
Jak ad błisku małanki
Da abłožnych hrymot...
Ź vioraśniovaj palanki
Chmiełić vieraśniem miod.
Łiŭniem stomlenym stynu
Na zachmarnaj hradzie...
Praha
              smahłaj pustyni,
Śpioka
                śpiełych hrudziej.
Tolki zmroku hustoha
Zachmialeły muroh,
Tolki śvietłaja stoma,
Tolki miesiačka roh...
Cicha dośvitak hlanuŭ –
Stoj,
              imhnieńnie,
                                      zamry!
Nie śpiašajsia, biahlanka,
My adny na ziamłi.
Moža, dzień pačakaje.
Maładzik, paśviaci...
Noč byvaje takaja
Tolki raz u žyćci...
Źnielubieły, niamiły
Dzień z-za mora ŭstaje.
Mnie b viakoŭ nie chapiła
Słuchać vočy tvaje...
 
 
 
 
*  *  *
Jašče hietery staražytnaj Hrecyi,
Z načnoha promysłu pryjšoŭšy ŭrańni,
Chaciełi cichaj kałychankaj hrecca,
Choć troški chatniaha chaciełi raju.
 
O maciarynstva maciaryk niaznany:
Jak ni hukaj – nichto nie adhukniecca.
Jaho zaŭsiody adkryvajuć zanava,
Kałi pad sercam niešta zvaruchniecca.
 
A ŭ sercy strach i słodyč tlejuć vuhalem –
Uschodzicca pažar z małoj iskrynki.
U młosnaści saski ciažejuć, smuhłyja,
Hatovyja pupyškami raskrycca.
 
I zaćviłi praleski vačaniat,
Zazielanieła łiście ručaniat...
 
O maciarynstva maciaryk niaznany.
Jaho zaŭsiody adkryvajuć zanava.
 
 
 
 
*  *  *
Nadta doŭha ź lusterkam nia rajacca
Maładyja žančyny
                                          ranicaj.
Na vusnach smaha,
Pad vačyma –
                                smuha.
Maładyja kachanki,
                                      abrańnicy,
Ichniaja zrazumieła tuha...
Chodziać ścišanyja,
                                            zaspanyja.
Na daśviećci ž jašče byłi
Niedzie ŭ niebie
                            kapryznymi pannami,
Nu, prynamsi,
                              nie na ziamłi!
Vyhinałisia łozami nicymi,
Svoj sałodki pałon irvučy.
U vakno załatymi načnicami
Zorki biłisia
                        unačy.
Aziarynaj źniamohi
Lohkija
Adpłyvałi paromy snoŭ.
Dzień pahrukaŭ
                                  niaprošanym lokajem,
Niepadstupnyja panny
                                                  znoŭ
Stałi chatnimi haspadyniami –
Treba im
                  hatavać, cyravać,
Nad kastrulami dymnymi
Caravać...
U błakitnyja šyby ranicy
Bjecca kłopataŭ mitulha.
I tumanicca,
                          nie adtumanicca
Pad vačyma smuha...
 
 
 
 
*  *  *
Klon źviešvaŭ nad nami rudyja patły...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
*  *  *
Prachodzim lesam...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Pacierki
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Rusałka
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
UHAMANIŬSIA BOR
*  *  *
Ty –
          moj tryvožny uspamin,
Ščymiš i nie daješ spakoju,
Nibyta ŭdar tuhich hałin,
Adpuščanych čužoj rukoju...
 
Nanoŭ nie zašumieć lasam,
Tuha na ladach haspadaryć.
Ja drevy ŭsie pavysiek sam –
Hałiny bolš
                              nia ŭdarać.
 
 
 
 
*  *  *
Uhamaniŭsia bor...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Kalandar
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Lasnyja kłady
Hałin starečyja ruchi.
Hłušejuć u lesie kłady.
Kryžy raspaścierłi ruki –
Zaŭčasna nia puściać siudy.
 
Pavuk niešta tče na krosnach.
Maŭčyć cišynia štodnia.
I tolki ŭ borciach na sosnach
Pramysłych pčoł sumiatnia...
 
 
 
 
*  *  *
Na pravadach cichutka...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
*  *  *
Navat viečnaści pamiać śvietłaja...
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
ŠČYRAVAŁA PČAŁA...
Viartańnie ŭ pieršy śnieh
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Praz čaraty štykoŭ
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙   ∙
 
 
 
 
Padabajecca     Nie padabajecca
2009–2019. Biełaruś, Miensk.