РОДНЫЯ ВОБРАЗЫ Вобразы мілыя роднага краю,               
Смутак і радасьць мая!..
      
 
Якуб Колас
    Галоўная      Слоўнікі           Спасылкі      Аб сайце       Кірыліца      Łacinka    
Тлумачальны слоўнік
Пошук слова:
Як карыстацца тлумачальным слоўнікам
УСЁ
А
Б
В
Г
Д
Е
Ё
Ж
З
І
Й
К
Л
М
Н
О
П
Р
С
Т
У
Ф
Х
Ц
Ч
Ш
Э
Ю
Я
ЖА ЖБ ЖВ ЖГ ЖД ЖЛ ЖМ ЖН ЖО ЖР ЖУ ЖЫ ЖЭ
1 ... 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Жывіць
дзеяслоў | незакончанае трыванне
1. Ажыўляць, бадзёрыць. Цёплыя сонечныя прамяні жывілі зямлю. Крынічная вада жывіць свежасцю.

2. Забяспечваць чым-н. неабходным для нармальнага існавання. Вітаміны жывяць арганізм.

3. пераноснае значэнне: Падтрымліваць што-н., быць апорай для чаго-н. Добрыя весткі жывяць надзею.
Жывот
назоўнік | мужчынскі род
1. Частка цела ў чалавека і жывёл, у якой размешчаны органы стрававання. Боль у жываце.

2. Страўнік, кішэчнік (размоўнае). Купіць лякарства ад жывата. Благому жывату і пірог шкодзіць (прыказка). Падарваць жывот (жываты) са смеху (размоўнае) — моцна смяяцца, аж заходзіцца. Жывот падцягяула (безасабовая форма) — захацелася есці. Качацца жыватом (размоўнае) — качацца ад болю ў жываце. Хватацца за жывот (размоўнае) — хахатаць да знямогі. Плячысты на жывот (размоўнае жартаўлівае) — ахвотнік паесці.
Жывучы
прыметнік
1. Жыццяздольны, вынослівы. Жывучыя кветкі. Ж. арганізм.

2. пераноснае значэнне: Здольны доўга захоўвацца, існаваць. Жывучыя звычаі. || назоўнік: жывучасць.
Жывы
прыметнік
1. Такі, які жыве, валодае жыццём. Жывая істота. Жывая прырода. Жывыя кветкі (не штучныя).

2. Поўны жыццёвай энергіі, дзейны. Ж. тэмперамент. Ж. розум. Ж. ўдзел у чым-н. Жывыя вочы.

3. Самы сапраўдны, арыгінальны. Жывая рэчаіснасць. Паказаць у творы жывых людзей. Ж. прыклад гераізму.

4. Бойкі, поўны руху, ажыўлены. Жывая дарога.

5. Лёгкі і выразны, яркі. Жывая мова рамана. Ж. паказ падзей. Жывыя ўспаміны.

6. Які сапраўды існуе, яшчэ не знік. Жывая граматычная форма. Жывая літаратурная мова.

7. Такі, які захоўваецца ў памяці, не забываецца. Старыя будынкі — жывая гісторыя горада. Жывое срэбра — ртуць. Жывая сіла (спецыяльны тэрмін) — людзі, жывёла (у адрозненне ад механізмаў, тэхнікі). Жывая вага — вага жывой жывёліны (у процьлегласць чыстай вазе мяса). Жывая мова — мова, якой карыстаецца народ. Жывы куток — кабінет прыроды, дзе знаходзяцца жывыя жывёлы, а таксама іх чучалы. Браць (узяць) за жывое (размоўнае) — даймаць (даняць) чым-н., расстройваць, прымушаць (прымусіць) нервавацца. Жывога месца няма (размоўнае) — пра вельмі збітага чалавека. На жывую нітку (размоўнае) — нетрывала, на скорую руку (зрабіць што-н.). Ні адной жывой душы (размоўнае4) — нікога,ні аднаго чалавека. Жывое слова — 1) вусная мова ў адрозненне ад пісьмовай; 2) яркая мова, цікавае слова, якое хвалюе слухача. Жывая крышка — пра тое, што існуе ў сваім першапачатковым, натуральным стане. Зачапіць за жывое — усхваляваць, закрануўшы што-н. важнае для каго-н. Жывая рана — 1) рана, якая яшчэ не зажыла; 2) пераноснае значэнне вострае, нядаўняе гора, пакута. Жывая капейка — пра ўсё, што дае прыбытак, даход. Ні жывы, ні мёртвы хто (размоўнае) — у стане вялікага страху. Жывы труп — пра вельмі слабага, худога, блізкага да смерці чалавека. Жывая чарга — чарга, якая патрабуе абавязковай прысутнасці ўсіх, хто яе заняў. || назоўнік: жывасць.
Жыгала
назоўнік | ніякі род | размоўнае
Металічны распалены прут, якім прапякаюць дзіркі ў дрэве, косці. || прыметнік: жыгальны.
Жыгучка
назоўнік | жаночы род
Пякучая крапіва з дробным круглым лісцем. || прыметнік: жыгучкавы.
Жыжа
назоўнік | жаночы род
1. Тое, што і жыжка (у 1 знач.).

2. У дзіцячай лексіцы: агонь. Жыжа кусь!
Жыжка
назоўнік | жаночы род
1. Цякучая сумесь вадкіх і цвёрдых рэчываў. Гнаявая ж.

2. Вадкая частка атравы. Зліць жыжку з супу. || памяншальная форма: жыжачка.
Жыла
назоўнік | жаночы род
1. Назва крывяносных сасудаў, сухажылляў. Сінія жылы на руках. 1. Трэшчына ў зямной кары, запоўненая горнай пародай, а таксама горная парода ў такой трэшчыне. Залатаносная ж. 3. Багністае месца з падземнай крыніцай (размоўнае). 4. Асобны провад кабелю. Провад з трох жыл. 0 Выцягваць жылы з каго (размоўнае) — мучыць якімі-н. даручэннямі, празмернымі патрабаваннямі. Залатая жыла — вельмі багатая крыніца даходу. Ірваць жылы (размоўнае) — вельмі цяжка працаваць. Напінаць жылы (размоўнае) — напружвацца з усіх сіл. На ўсе жылы, з усіх жыл (размоўнае) — на поўную сілу. || прыметнік: жыльны.
Жылец
назоўнік | мужчынскі род
Асоба, якая займае жылое памяшканне па найму. Жыльцы дома. Здаць жыльцу какой. Не жылец (размоўнае) — пра чалавека, які доўга не пражыве. || жаночы род: жыліца. || прыметнік: жыльцоўскі.
2009–2019. Беларусь, Менск.